Październik to dobry czas, aby spojrzeć na mijające miesiące, podsumować dotychczasowe działania i z nową energią skupić się na tym, co jeszcze przed nami. To moment sprzyjający realizacji rozpoczętych projektów, porządkowaniu firmowych spraw oraz przygotowaniu się do końcówki roku. Jesienne miesiące zachęcają do refleksji, planowania i podejmowania kolejnych kroków z myślą o dalszym rozwoju. Warto wykorzystać zdobyte doświadczenia, wyciągnąć wnioski z dotychczasowych działań i z optymizmem patrzeć na nadchodzące wyzwania oraz możliwości.
Zmiany w VAT od 2027 roku
Od 1 stycznia 2027 r. zaczną obowiązywać zmiany w ustawie o VAT, które zostały przyjęte przez Sejm we wrześniu 2026 r. Choć nowelizacja nie wprowadza rewolucyjnych zmian w samym sposobie rozliczania podatku, zawiera szereg rozwiązań, które wpłyną na codzienne funkcjonowanie przedsiębiorców.
W pakiecie znalazły się zarówno długo oczekiwane uproszczenia administracyjne, jak i przepisy rozszerzające odpowiedzialność podatników za rozliczenia ich kontrahentów. Oznacza to, że z jednej strony przedsiębiorcy będą mieli mniej obowiązków sprawozdawczych, a z drugiej – będą musieli jeszcze uważniej weryfikować niektóre transakcje zakupowe.
Nowa odpowiedzialność za VAT usługodawcy
Największe zainteresowanie budzą przepisy dotyczące rozszerzenia odpowiedzialności solidarnej za zaległości VAT kontrahenta.
Od 2027 r. przedsiębiorca kupujący określone usługi może odpowiadać za niezapłacony VAT swojego usługodawcy. Dotyczy to między innymi usług:
- rachunkowo-księgowych,
- reklamowych i marketingowych,
- związanych z oprogramowaniem i wybranymi usługami hostingowymi,
- doradztwa biznesowego,
- usług związanych z zatrudnieniem.
Nie oznacza to jednak, że każda firma korzystająca z takich usług automatycznie przejmie odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe kontrahenta. Aby odpowiedzialność mogła powstać, organ podatkowy będzie musiał wykazać, że nabywca wiedział lub miał uzasadnione podstawy przypuszczać, że VAT wynikający z danej transakcji nie zostanie odprowadzony do urzędu skarbowego.
Szczególną uwagę mogą zwracać sytuacje, w których usługa została nabyta na warunkach wyraźnie odbiegających od rynkowych, zwłaszcza gdy cena jest wyjątkowo niska i nie znajduje ekonomicznego uzasadnienia. Oczywiście sama promocja czy rabat nie oznaczają jeszcze nieprawidłowości. Warto jednak zachowywać dokumentację potwierdzającą warunki współpracy oraz rzeczywiste wykonanie usługi.
Limity, o których warto pamiętać
Przepisy przewidują również progi wartościowe ograniczające zakres odpowiedzialności.
Co do zasady odpowiedzialność nie będzie dotyczyła zakupów udokumentowanych fakturą o wartości poniżej 15 000 zł brutto. Wyłączenie to przestanie jednak działać, jeżeli łączna wartość usług objętych nowymi regulacjami, zakupionych od jednego kontrahenta w danym miesiącu, przekroczy 50 000 zł netto.
W praktyce oznacza to, że nawet kilka pozornie niewielkich faktur może spowodować przekroczenie ustawowego limitu. Warto więc monitorować miesięczne obroty z dostawcami świadczącymi usługi objęte nowymi regulacjami.
Należy przy tym pamiętać, że samo przekroczenie limitów nie oznacza automatycznie odpowiedzialności. Nadal konieczne będzie spełnienie pozostałych przesłanek wskazanych w ustawie.
Dobrą wiadomością dla przedsiębiorców jest utrzymanie ochronnej funkcji mechanizmu podzielonej płatności (split payment). Oznacza to, że zapłata za fakturę przy wykorzystaniu mechanizmu podzielonej płatności będzie wyłączała odpowiedzialność solidarną za zaległości VAT usługodawcy również w przypadku usług objętych nowymi regulacjami.
Koniec z odrębną informacją o spisie z natury
Wśród uproszczeń znalazła się likwidacja obowiązku składania odrębnej informacji o spisie z natury sporządzanym przy zakończeniu działalności gospodarczej.
Dotychczas podatnicy byli zobowiązani nie tylko do sporządzenia odpowiedniego spisu, ale również do przekazania dodatkowej informacji do urzędu skarbowego. W praktyce oznaczało to kolejny obowiązek administracyjny, o którym należało pamiętać niezależnie od samego rozliczenia podatku. Zmiana wpisuje się w zasadę ograniczania obowiązków raportowych tam, gdzie administracja skarbowa posiada już niezbędne informacje w ramach innych składanych dokumentów.
Dodatkowo w określonych przypadkach wykreślenie przedsiębiorcy z CEIDG lub KRS zastąpi konieczność składania formularza VAT-Z.
Uproszczenia w JPK_VAT
Nowelizacja przewiduje również ograniczenie zakresu danych raportowanych w plikach JPK_VAT.
Od początku 2027 r. podatnicy nie będą musieli wykazywać podstawy opodatkowania przy nabyciu towarów i usług zwolnionych z VAT od podmiotów, które nie posiadają w Polsce siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności.
Ograniczenie zakresu przekazywanych danych powinno przełożyć się na prostsze prowadzenie ewidencji oraz mniejszą liczbę pomyłek. Zmiana będzie szczególnie odczuwalna dla przedsiębiorców regularnie współpracujących z zagranicznymi kontrahentami, którzy w swojej działalności dokonują wielu transakcji transgranicznych.
Zmiany przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu środków transportu
Korzystne zmiany obejmą również podatników dokonujących wewnątrzwspólnotowego nabycia środków transportu. Od 2027 r. nie będzie konieczności wpłaty podatku VAT w terminie 14 dni od nabycia pojazdu. Informacja o transakcji będzie składana elektronicznie wraz z deklaracją JPK_VAT lub VAT-8.
Rozwiązanie to powinno pozytywnie wpłynąć na płynność finansową przedsiębiorców nabywających pojazdy z innych państw Unii Europejskiej.
Korzystniejsze zasady naliczania odsetek przy imporcie
Kolejna zmiana dotyczy rozliczeń VAT związanych z importem. Nowe przepisy przewidują, że podatnik nie będzie obciążany odsetkami za zwłokę w sytuacji, gdy opóźnienie powstało z przyczyn od niego niezależnych. Jest to rozwiązanie zgodne z zasadą, że odpowiedzialność finansowa powinna być związana z rzeczywistym wpływem podatnika na przebieg zdarzeń gospodarczych.
W praktyce import towarów wiąże się często z udziałem wielu podmiotów i procedur, na które przedsiębiorca nie ma bezpośredniego wpływu. W takich przypadkach naliczanie odsetek było często postrzegane jako nadmiernie rygorystyczne. Nowe regulacje mają ograniczyć tego typu sytuacje i zapewnić bardziej sprawiedliwe rozliczanie podatników.
Co oznaczają zmiany dla przedsiębiorców?
Choć nowelizacja nie zmienia podstawowych zasad opodatkowania VAT, może pozytywnie wpłynąć na codzienne funkcjonowanie firm. Mniejsza liczba obowiązków sprawozdawczych, uproszczenia w JPK_VAT oraz dodatkowa ochrona przy stosowaniu split payment powinny przełożyć się na ograniczenie ryzyka podatkowego i zmniejszenie liczby formalności związanych z rozliczeniami.
Są to zmiany szczególnie korzystne dla przedsiębiorców prowadzących działalność na większą skalę, współpracujących z zagranicznymi kontrahentami lub regularnie dokonujących transakcji objętych mechanizmem podzielonej płatności.
Wyższy CIT dla największych firm – co zakłada projekt zmian od 2027 roku?
Ministerstwo Finansów opublikowało projekt zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT), który przewiduje podwyższenie stawki podatku dla największych przedsiębiorstw. Jeżeli proponowane przepisy wejdą w życie w obecnym kształcie, od 2027 roku część podatników będzie rozliczać CIT według stawki 22%, zamiast obowiązujących obecnie 19%.
Zmiana ma objąć wyłącznie największe podmioty gospodarcze i stanowić element zwiększenia udziału dużego biznesu w finansowaniu wydatków publicznych. Jednocześnie dla zdecydowanej większości przedsiębiorców zasady opodatkowania pozostaną bez zmian.
Obecnie podstawowa stawka podatku CIT wynosi 19% podstawy opodatkowania. Projekt nowelizacji zakłada wprowadzenie dodatkowej stawki w wysokości 22%, która miałaby znaleźć zastosowanie do największych podatników.
Podwyższoną stawką mają zostać objęci podatnicy CIT i podatkowe grupy kapitałowe (PGK), których przychody osiągnięte w poprzednim roku podatkowym przekroczyły równowartość 50 mln euro.
W praktyce oznacza to, że większość małych i średnich przedsiębiorstw nie odczuje skutków planowanych zmian. Nowe przepisy zostały skierowane przede wszystkim do największych podmiotów funkcjonujących na polskim rynku.
Zmiany również dla największych grup kapitałowych
Projekt przewiduje także dodatkowe regulacje dotyczące podmiotów należących do największych grup krajowych i międzynarodowych.
W ich przypadku istotne znaczenie ma próg 750 mln euro przychodów grupowych, który jest znany również z innych międzynarodowych regulacji podatkowych dotyczących największych grup kapitałowych. Oznacza to, że skutki projektowanych zmian mogą odczuć nie tylko pojedyncze duże spółki, ale również przedsiębiorstwa funkcjonujące w ramach rozbudowanych struktur holdingowych.
Wyższe zaliczki już w trakcie roku
Projekt nie ogranicza się wyłącznie do podwyższenia stawki podatku.
Ministerstwo Finansów proponuje również zmianę zasad ustalania uproszczonych zaliczek na CIT dla podatników objętych nową stawką. W takim przypadku zaliczki miałyby zostać podwyższone o 15,8%, aby wyższe zobowiązanie podatkowe było uwzględniane już w trakcie roku podatkowego.
Według projektodawców ma to ograniczyć ryzyko powstawania znaczących niedopłat podatku przy rozliczeniu rocznym. Dla przedsiębiorców oznacza to jednak konieczność uwzględnienia wyższych obciążeń podatkowych również w planowaniu bieżących przepływów finansowych.
Nie wszystkie duże podmioty obejmie nowa stawka
Projekt przewiduje również istotne wyjątki.
Podwyższona stawka 22% nie będzie miała zastosowania do podmiotów, dla których ustawa o CIT już dziś przewiduje szczególne zasady opodatkowania. Dotyczy to przede wszystkim wybranych instytucji finansowych.
Wśród podmiotów objętych odrębnymi regulacjami znajdują się m.in.:
- banki krajowe,
- banki zagraniczne,
- instytucje kredytowe,
- wybrane podatkowe grupy kapitałowe z udziałem banków.
Co warto zrobić już teraz?
Na obecnym etapie mamy do czynienia z projektem ustawy, który może jeszcze ulec zmianom w toku procesu legislacyjnego. Największe przedsiębiorstwa powinny jednak już teraz przeanalizować potencjalny wpływ nowych regulacji na swoje rozliczenia podatkowe, budżety oraz prognozy finansowe na kolejne lata.
W przypadku wejścia przepisów w życie od 2027 roku część firm będzie musiała przygotować się nie tylko na wyższy podatek roczny, ale również na większe zaliczki płacone w trakcie roku.
Dla większości małych i średnich przedsiębiorstw nic się jednak nie zmieni – podstawowa stawka CIT pozostanie na dotychczasowym poziomie 19%.
Czy można odsunąć od pracy osobę z objawami zakażenia wirusem grypy?
Jeden z pracowników mocno kaszle. Pracodawca podejrzewa, że może być chory na grypę lub inną chorobę zakaźną. On sam twierdzi, że nic mu nie jest i przychodzi do pracy. Pracodawca obawia się, że pracujący z nim inni pracownicy mogą się od niego zarazić. Czy można odsunąć tego pracownika od pracy, aby nie dopuścić do rozprzestrzenienia się zakażenia? I czy w takich przypadkach można nakazać pracownikom noszenie maseczek w ramach profilaktyki zakażeń?
Przepisy kodeksu pracy nakładają na pracodawcę obowiązek zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.
Rozumiemy to szeroko, jako podjęcie działań organizacyjnych zmierzających do wyeliminowania lub co najmniej zminimalizowania skutków działania czynników ryzyka związanych z pracą, np. zapewnienie środków ochrony zbiorowej czy indywidualnej takich jak np. odpowiednie ubranie i obuwie robocze np. chroniące przed wysoką temperaturą, kontaktem z substancjami drażniącymi lub żrącymi albo zabezpieczające przez urazami w razie kontaktu z elementami ruchomymi urządzeń i maszyn.
Dbałość o zdrowie i życie pracowników nie ogranicza się jednak tylko do ochrony przed zagrożeniami stale występującymi w środowisku pracy, może ona także obejmować ochronę przed kontaktem z osobami chorymi, ze strony, których, w razie wystąpienia chorobowy zakaźnej, grozi zakażenie.
Dodatkowo rozprzestrzenienie się choroby, np. grypy czy innej infekcji o charakterze sezonowym, może wyeliminować z pracy większą liczbę pracowników i zaburzyć normalny tok pracy. To z kolei może narazić pracodawcę na dodatkowe koszty związane z organizowaniem zastępstw (nadgodziny innych pracowników), a w skrajnych przypadkach także np. z opóźnieniami w dostarczaniu produktów lub usług do kontrahentów (kary umowne).
Biorąc pod uwagę powyższe, pracodawca podejrzewając, że pracownik jest chory i może zarażać pracujących obok kolegów, a jeśli pracownik ma kontakt z klientami także ich, może nie dopuścić go do pracy.
Takie działanie może się czasem okazać konieczne, aby nie dopuścić do rozprzestrzenienia się choroby i poważnych zakłóceń w funkcjonowaniu firmy.
W tym przypadku może to zrobić jednostronną decyzją o zwolnieniu pracownika z obowiązku wykonywania pracy, uzasadniając to ważnym interesem pracodawcy.
Może też zalecić pracownikowi, aby w tym czasie skontaktował się z lekarzem, aby ten potwierdził jaki jest jego faktyczny stan zdrowia. Dla przejrzystości sytuacji wskazane byłoby, aby takie odsunięcie od pracy zostało potwierdzone na piśmie, ze wskazaniem wszystkich okoliczności mu towarzyszących oraz tego na jaki czas pracodawca odsuwa pracownika od pracy.
Co istotne, pracodawca nie może pozbawić pracownika prawa do wynagrodzenia za czas zwolnienia ze świadczenia pracy. Taka informacja także powinna znaleźć się w piśmie potwierdzającym decyzje pracodawcy.
Jednocześnie w okresach wzmożonego występowania grypy lub infekcji sezonowych pracodawca może wydać pracownikom najbardziej narażonym na ryzyko zakażenia polecenie stosowanie profilaktycznie maseczek ochronnych.
Pracodawca realizuje w ten sposób swój obowiązek ochrony zdrowia i życia pracowników.
Należy podkreślić, że również pracownicy mają obowiązek przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, który został wyrażony wprost w katalogu podstawowych obowiązków pracowniczych w art. 100 k.p.
O jego wadze świadczyć też może fakt, że za uchybienie temu obowiązkowi ustawodawca umożliwił pracodawcy nakładanie na pracowników kar pieniężnych, które wydają się być bardziej dotkliwe niż kara upomnienia czy nagany, przewidzianych za innego rodzaju uchybienia.
Notoryczne i umyślne uchylanie się od realizowania uzasadnionych decyzji pracodawcy, w skrajnych przypadkach, może skutkować dyscyplinarnym rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 k.p.
Potrzebujesz wsparcia? doradztwo podatkowe we Wrocławiu. · obsługa kadr i płac we Wrocławiu. · księgowość spółek we Wrocławiu.