Styczeń to czas nowego otwarcia, w którym doświadczenia minionego roku przekładają się na konkretne decyzje i jasno określone cele. To moment porządkowania priorytetów oraz spokojnego wyznaczania kierunku na nadchodzące miesiące. Początek roku sprzyja koncentracji, planowaniu i budowaniu solidnych fundamentów pod dalszy rozwój. Działanie oparte na refleksji i konsekwencji pozwala wejść w nowy etap z większą pewnością i spokojem. Niech styczeń będzie dla Państwa miesiącem klarowności, motywacji i energii do realizacji nowych wyzwań.
KSEF 2026 A ODLICZENIE VAT: FISKUS USPOKAJA PODATNIKÓW W KLUCZOWEJ INTERPRETACJI
Obowiązkowy Krajowy System e-Faktur (KSeF) startuje 1 lutego 2026 r. i już teraz budzi ogromne emocje wśród przedsiębiorców – podatników VAT. Jedno z najczęściej zadawanych pytań brzmi: czy nabywca straci prawo do odliczenia VAT, jeśli kontrahent wystawi fakturę niezgodnie z nowymi przepisami i poza KSeF?
Na kilka tygodni przed wejściem systemu w życie Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację, która rozstrzyga jedną z największych wątpliwości rynku. Chodzi o interpretację indywidualną z 2 stycznia 2026 r. (sygn. 0111-KDIB3-1.4012.857.2025.1.MSO), opublikowaną 7 stycznia 2026 r. Jej znaczenie dla rozliczeń VAT po wdrożeniu KSeF trudno przecenić.
Od 1 lutego 2026 r. zasadą stanie się wystawianie faktur wyłącznie w formie faktur ustrukturyzowanych, za pośrednictwem KSeF. Obowiązek ten będzie wprowadzany etapami:
- od 1 lutego 2026 r. – dla podatników, których sprzedaż w 2024 r. przekroczyła 200 mln zł brutto,
- od 1 kwietnia 2026 r. – dla pozostałych podatników.
Jednocześnie do 31 grudnia 2026 r. ustawodawca przewidział okres przejściowy. W tym czasie możliwe będzie wystawianie faktur poza KSeF (papierowych lub elektronicznych), o ile miesięczna wartość sprzedaży udokumentowanej w ten sposób nie przekroczy 10 000 zł brutto. Po przekroczeniu tego limitu obowiązek wystawiania faktur w KSeF powstanie od faktury, którą limit przekroczono.
Co istotne, od 1 lutego 2026 r. wszyscy podatnicy VAT będą zobowiązani do odbierania faktur za pośrednictwem KSeF.
Choć ustawodawca przewidział wyjątki i okresy przejściowe, praktyka gospodarcza pokazuje, że nie wszyscy dostawcy będą gotowi na czas. Błędy, brak wiedzy, awarie systemów czy mylna ocena statusu podatnika mogą sprawić, że po 31 stycznia 2026 r. nabywcy nadal będą otrzymywać:
- faktury papierowe,
- „zwykłe” faktury elektroniczne (PDF, e-mail),
wystawione z pominięciem KSeF, mimo istnienia takiego obowiązku.
To właśnie z myślą o takim scenariuszu jedna ze spółek komandytowych – czynny podatnik VAT i CIT – wystąpiła do Dyrektora KIS o interpretację indywidualną, chcąc zabezpieczyć swoje prawo do odliczenia VAT.
Pytanie do fiskusa: czy brak KSeF blokuje odliczenie VAT?
Spółka wskazała, że:
- nabywane towary i usługi służą wyłącznie czynnościom opodatkowanym,
- nie występują przesłanki negatywne z art. 88 ustawy o VAT,
- wydatki spełniają kryteria kosztów uzyskania przychodów w CIT.
Jednocześnie założyła, że może otrzymywać faktury wystawione poza KSeF, mimo obowiązku ich ustrukturyzowania. Kluczowe pytanie brzmiało: czy w takiej sytuacji zachowa prawo do odliczenia VAT naliczonego?
Zdaniem spółki – tak. Prawo do odliczenia VAT nie powinno zależeć od tego, czy sprzedawca prawidłowo wywiązał się z obowiązku technicznego wystawienia faktury w KSeF.
Stanowisko Dyrektora KIS: nabywca jest chroniony
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w całości podzielił stanowisko spółki. Organ uznał, że otrzymanie faktury wystawionej z naruszeniem obowiązku korzystania z KSeF nie pozbawia nabywcy prawa do odliczenia VAT, o ile spełnione są ogólne warunki z art. 86 ustawy o VAT i nie zachodzą przesłanki negatywne z art. 88.
Kluczowe znaczenie ma fakt, że:
- transakcja jest rzeczywista,
- towary lub usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych,
- nabywca jest czynnym podatnikiem VAT,
- faktura dokumentuje zdarzenie gospodarcze podlegające opodatkowaniu.
Brak wystawienia faktury w KSeF nie został wskazany w art. 88 ustawy o VAT jako przesłanka wyłączająca prawo do odliczenia.
Dlaczego faktura poza KSeF nie odbiera prawa do odliczenia?
W interpretacji Dyrektor KIS podkreślił kilka fundamentalnych zasad:
- Zasada neutralności VAT
Prawo do odliczenia VAT jest podstawową zasadą systemu podatku od towarów i usług. Jego ograniczenie musi wynikać wprost z przepisów. - Zamknięty katalog wyłączeń
Art. 88 ustawy o VAT zawiera zamkniętą listę sytuacji, w których podatnik traci prawo do odliczenia. Faktura wystawiona poza KSeF nie została tam wskazana. - Znaczenie rzeczywistego zdarzenia gospodarczego
Jeżeli faktura – nawet wystawiona wadliwie – odzwierciedla realną transakcję, pozostaje dowodem prawa do odliczenia VAT. - Sankcje dotyczą wystawcy, nie nabywcy
Ewentualne kary za niewystawienie faktury w KSeF obciążają sprzedawcę, na którym ciąży obowiązek jej wystawienia.
Co to oznacza dla podatników VAT?
Interpretacja Dyrektora KIS stanowi istotne uspokojenie dla rynku. Nabywcy nie muszą obawiać się utraty prawa do odliczenia VAT wyłącznie z powodu błędów dostawców związanych z KSeF. Kluczowe pozostają niezmiennie:
- realność transakcji,
- związek wydatku z działalnością opodatkowaną,
- status podatnika VAT.
Jednocześnie warto pamiętać, że interpretacja indywidualna formalnie chroni przede wszystkim podmiot, na którego wniosek została wydana. Dodatkowo pojawia się istotna wątpliwość: interpretacja została wydana w stanie prawnym sprzed wejścia w życie obligatoryjnego KSeF. To sprawia, że choć kierunek wykładni jest jednoznaczny, podatnicy powinni nadal zachować ostrożność i monitorować dalsze stanowisko organów podatkowych. Mimo to taki stanowisko Dyrektora KIS stanowi ważny sygnał dla praktyki i pozwala zakładać, że prawo do odliczenia VAT nie będzie kwestionowane wyłącznie z powodu formalnych błędów dostawcy.
OKRESY WLICZANE DO STAŻU PRACY
Od 1 stycznia 2026 r. weszły w życie zmiany dotyczące okresów wliczanych do stażu pracy. W związku z tym ZUS udostępnił na platformie eZUS wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy – wniosek USP. Wniosek można składać tylko drogą elektroniczną. Do ww. okresów należą m.in. prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i współpracy przy tej działalności oraz praca na podstawie umów cywilnoprawnych (zlecenia, agencyjnej i umów o świadczenie usług).
W przypadku osób, które świadczyły pracę na podstawie umowy zlecenia, ale posiadały status studenta i w związku z tym były zwolnione z obowiązku podlegania składkom na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, dokumentem poświadczającym staż pracy może być inny dokument, np. umowa zlecenie, rachunki do umów zlecenie, a także zaświadczenie od Zleceniodawcy o okresach pracy na podstawie umowy zlecenie. Najbardziej wiarygodnym i niepodważalnym dokumentem w tym przypadku będzie zaświadczenie od Zleceniodawcy.
EKWIWALENT ZA NIEWYKORZYSTANY URLOP
Do tej pory według przepisów Kodeksu Pracy ekwiwalent za niewykorzystany urlop musiał być wypłacany ostatniego dnia pracy pracownika. Trwają pracę na zmianą tego przepisu, aby można było go wypłacać wraz z ostatnim wynagrodzeniem, czyli np. ktoś zwolniony 31 grudnia, powinien otrzymać ekwiwalent za niewykorzystany urlop 31 grudnia, natomiast po zmianie przepisów będzie można go wypłacić z wynagrodzeniem za grudzień do 10-tego stycznia (jesli firma ma wypłaty wynagrodzenie z przesunięciem).
KSEF 2026: NOWY SYSTEM UŁATWI WYKRYWANIE FIKCYJNEGO SAMOZATRUDNIENIA
Wraz z uruchomieniem Krajowego Systemu e-Faktur administracja publiczna zyska zupełnie nowe narzędzie do kontroli rynku pracy. KSeF, połączony z danymi skarbówki, ZUS oraz nowymi uprawnieniami Państwowej Inspekcji Pracy, umożliwi automatyczne wykrywanie nieprawidłowości – bez kontroli w terenie i bez konieczności zgłoszeń ze strony pracowników.
Krajowy System e-Faktur (KSeF) to system służący do wystawiania, przesyłania, odbierania i przechowywania faktur ustrukturyzowanych. Od 1 lutego 2026 r. jego stosowanie będzie wdrażane etapami i obejmie wszystkich przedsiębiorców oraz podmioty wystawiające faktury w Polsce. Oficjalnym celem systemu jest cyfryzacja procesów fakturowania i księgowania oraz ograniczenie błędów formalnych.
Rola KSeF nie ograniczy się jednak wyłącznie do porządkowania obiegu dokumentów. Integracja systemu z danymi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz nowymi kompetencjami Państwowej Inspekcji Pracy stworzy spójny ekosystem analityczny, który pozwoli państwu na masową i automatyczną analizę umów B2B.
Dzięki połączeniu informacji o fakturach, składkach ZUS i relacjach biznesowych administracja publiczna uzyska pełny obraz tego, kto, komu i w jakim zakresie świadczy usługi. System będzie analizował m.in. częstotliwość wystawiania faktur, ich wartości, strukturę przychodów oraz zależność ekonomiczną od jednego kontrahenta.
Zdaniem Joanny Stolarek, doradcy podatkowego z kancelarii Raczkowski, administracja „zyska pełny, spójny obraz tego, kto, komu i jak często wystawia faktury, na jakie kwoty i w jakiej strukturze”. To właśnie te dane mają pozwolić na automatyczne wychwytywanie schematów charakterystycznych dla fikcyjnego samozatrudnienia.
Algorytmy zamiast kontroli w terenie
Dotychczas wykrywanie fikcyjnego samozatrudnienia było procesem trudnym i czasochłonnym. Wymagało kontroli w siedzibach firm, analizy umów, przesłuchań, a często także inicjatywy samego zainteresowanego pracownika. Skuteczność takich działań była ograniczona.
Po uruchomieniu KSeF ciężar kontroli ma zostać przeniesiony na analizę danych. Kluczową rolę przejmą algorytmy, które bez udziału inspektorów w terenie będą identyfikować podejrzane modele współpracy B2B. Oznacza to znaczące zwiększenie skali i szybkości wykrywania nieprawidłowości – przy znacznie mniejszych kosztach po stronie administracji.
Co to oznacza dla firm i samozatrudnionych?
Nowy model kontroli może istotnie zmienić realia rynku pracy. Przedsiębiorcy korzystający z modelu B2B będą musieli liczyć się z tym, że relacje noszące cechy stosunku pracy mogą zostać automatycznie zakwestionowane. Dla samozatrudnionych oznacza to większe ryzyko przekwalifikowania umów, a dla firm – potencjalne konsekwencje finansowe i prawne.
KSeF w 2026 roku może więc okazać się nie tylko narzędziem cyfryzacji, ale również jednym z najważniejszych instrumentów walki z fikcyjnym samozatrudnieniem w Polsce.