LOKATY BANKOWE W FUNDACJI RODZINNEJ – KORZYSTNA INTERPRETACJA DYREKTORA KIS 

Bezpieczeństwo zgromadzonego majątku jest jednym z podstawowych celów funkcjonowania fundacji rodzinnej. W praktyce oznacza to, że zarządzający fundacją często poszukują rozwiązań inwestycyjnych, które pozwalają nie tylko zachować wartość aktywów, ale również ograniczyć ryzyko inwestycyjne. Jednym z najbardziej oczywistych instrumentów spełniających te kryteria są lokaty bankowe.

Choć z ekonomicznego punktu widzenia lokata terminowa jest jedną z najprostszych form lokowania środków pieniężnych, z perspektywy podatkowej pojawia się istotne pytanie: czy odsetki uzyskiwane przez fundację rodzinną z lokat bankowych podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych?

Pierwsza intuicja może prowadzić do błędnych wniosków

Analizując zasady opodatkowania fundacji rodzinnych, wielu podatników w pierwszej kolejności sięga do katalogu dozwolonej działalności gospodarczej określonego w ustawie o fundacji rodzinnej. Jest to zrozumiałe – dochody osiągane z działalności mieszczącej się w tym katalogu korzystają bowiem ze szczególnych zasad opodatkowania.

W przypadku lokat bankowych takie podejście nie jest jednak właściwym punktem wyjścia. Zanim zaczniemy analizować, czy dana aktywność mieści się w zakresie dozwolonej działalności gospodarczej fundacji rodzinnej, należy odpowiedzieć na bardziej fundamentalne pytanie – czy założenie lokaty bankowej w ogóle stanowi prowadzenie działalności gospodarczej?

Lokata bankowa to nie działalność gospodarcza

Zarówno analiza przepisów, jak i aktualna praktyka organów podatkowych prowadzą do wniosku, że samo lokowanie własnych środków pieniężnych na lokatach terminowych nie spełnia przesłanek działalności gospodarczej.

Trudno uznać bowiem, że fundacja, która deponuje własny kapitał na rachunku terminowym, prowadzi zorganizowaną, ciągłą i wykonywaną we własnym imieniu działalność gospodarczą. W takim przypadku fundacja nie świadczy usług na rzecz innych podmiotów, nie uczestniczy profesjonalnie w obrocie gospodarczym ani nie podejmuje aktywności o charakterze zarobkowym typowym dla przedsiębiorców. W rzeczywistości mamy do czynienia jedynie z pasywnym zarządzaniem własnym majątkiem.

To rozróżnienie ma kluczowe znaczenie, ponieważ przesądza o dalszych skutkach podatkowych.

Skoro nie jest to działalność gospodarcza, zastosowanie znajduje zwolnienie podmiotowe.

Jeżeli odsetki z lokat nie są osiągane w ramach działalności gospodarczej, nie ma potrzeby badania, czy mieszczą się one w katalogu działalności dozwolonej dla fundacji rodzinnej. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje bowiem ogólne zwolnienie przewidziane w art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Przepis ten ustanawia zasadę, zgodnie z którą fundacja rodzinna, co do zasady, korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych. Oznacza to, że odsetki uzyskane z lokat bankowych pozostają poza opodatkowaniem CIT, o ile nie wystąpią szczególne okoliczności przewidziane w przepisach.

Stanowisko organów podatkowych

Takie podejście zostało potwierdzone przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 16 stycznia 2026 r. (sygn. 0114-KDIP2-1.4010.658.2025.2.JF).

Organ podatkowy uznał, że uzyskiwanie odsetek od lokat terminowych nie stanowi prowadzenia działalności gospodarczej przez fundację rodzinną. W konsekwencji dochód ten korzysta z podmiotowego zwolnienia z CIT wynikającego z art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT.

Interpretacja ta ma istotne znaczenie praktyczne. Rozstrzyga bowiem wątpliwość, która pojawiała się u wielu fundatorów i zarządzających fundacjami rodzinnymi – czy każda forma pomnażania majątku powinna być oceniana przez pryzmat katalogu dozwolonej działalności gospodarczej. Organ wskazał, że nie zawsze jest to konieczne. Jeżeli określona aktywność nie stanowi działalności gospodarczej, analiza zgodności z katalogiem działalności dozwolonej staje się zbędna.

Co to oznacza w praktyce?

Stanowisko Dyrektora KIS można odczytywać szerzej niż wyłącznie w kontekście lokat bankowych. Wskazuje ono bowiem na istotną zasadę interpretacyjną – nie każda czynność związana z zarządzaniem majątkiem fundacji rodzinnej automatycznie oznacza prowadzenie działalności gospodarczej.

Może to mieć znaczenie również przy ocenie innych form pasywnego lokowania własnych środków, gdzie podstawowym celem jest bezpieczne zarządzanie majątkiem, a nie profesjonalne prowadzenie działalności inwestycyjnej. Oczywiście każdorazowo wymaga to odrębnej analizy konkretnego stanu faktycznego, jednak interpretacja wyznacza korzystny kierunek wykładni przepisów.

Dla fundacji rodzinnych oznacza to większą pewność prawa przy podejmowaniu decyzji dotyczących krótkoterminowego lokowania wolnych środków pieniężnych. Lokaty bankowe pozostają nie tylko jednym z najbezpieczniejszych instrumentów finansowych, ale, zgodnie z aktualnym stanowiskiem organów podatkowych, również rozwiązaniem neutralnym z perspektywy podatku dochodowego od osób prawnych.

BENEFITY B2B POD LUPĄ FISKUSA. CZY KOŃCZY SIĘ KORZYSTNA LINIA INTERPRETACYJNA? 

Przez ostatnie dwa lata przedsiębiorcy mogli odnieść wrażenie, że kwestia podatkowego rozliczania benefitów finansowanych dla osób współpracujących w modelu B2B została ostatecznie rozstrzygnięta. W licznych interpretacjach indywidualnych Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdzał bowiem, że wydatki na prywatną opiekę medyczną, karty sportowe, szkolenia czy inne świadczenia pozapłacowe mogą stanowić koszty uzyskania przychodów. Kluczowe było wykazanie ich związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz z celem, jakim jest zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów.

Najnowsza interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 11 maja 2026 r. (sygn. 0111-KDIB1-3.4010.40.2026.2.DW) pokazuje jednak, że fiskus ponownie zmienia swoje podejście. Co istotne, nie kwestionuje samej gospodarczej zasadności finansowania benefitów, lecz dochodzi do wniosku, że w określonych okolicznościach wydatki te nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Argumentacja organu może mieć daleko idące konsekwencje dla przedsiębiorców korzystających z modelu współpracy B2B.

Sprawa dotyczyła spółki współpracującej z szeroką grupą specjalistów prowadzących działalność gospodarczą. W celu zwiększenia atrakcyjności współpracy planowała ona finansować swoim kontrahentom szereg świadczeń pozapłacowych, takich jak prywatna opieka medyczna, karty sportowe, karty lunchowe, a także ubezpieczenia zdrowotne oraz ubezpieczenia na życie.

Spółka argumentowała, że program benefitowy ma przede wszystkim charakter biznesowy. W realiach współczesnego rynku coraz trudniej pozyskać i utrzymać wysoko wykwalifikowanych specjalistów wyłącznie poprzez oferowanie atrakcyjnego wynagrodzenia. Dodatkowe świadczenia stanowią dziś jeden z podstawowych elementów budowania długofalowej współpracy, ograniczania rotacji oraz zwiększania zaangażowania osób wykonujących usługi. W ocenie wnioskodawcy wydatki te pozostają zatem w bezpośrednim związku z osiąganiem przychodów oraz zabezpieczeniem ich źródła.

Jednocześnie spółka wskazała, że benefity nie będą stanowiły elementu wynagrodzenia określonego w umowach B2B. Zasady ich przyznawania miały wynikać z odrębnego regulaminu programu benefitowego.

To właśnie ta okoliczność okazała się kluczowa dla Dyrektora KIS.

Organ uznał, że skoro świadczenia nie są elementem wynagrodzenia należnego kontrahentowi na podstawie umowy o współpracy, to nie można uznać ich za wydatek ponoszony w celu osiągnięcia przychodów. W uzasadnieniu interpretacji Dyrektor KIS wskazał, że benefity służą przede wszystkim budowaniu pozytywnego wizerunku spółki oraz kreowaniu atrakcyjnych warunków współpracy z kontrahentami. W konsekwencji organ zakwalifikował je jako koszty reprezentacji, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o CIT. Tego rodzaju wydatki zostały natomiast wprost wyłączone z kosztów uzyskania przychodów.

Sama argumentacja budzi jednak poważne wątpliwości.

Od wielu lat zarówno orzecznictwo sądów administracyjnych, jak i praktyka interpretacyjna wskazują, że pojęcie reprezentacji powinno być interpretowane stosunkowo wąsko. Za koszty reprezentacji uznaje się przede wszystkim wydatki mające na celu kreowanie wizerunku przedsiębiorcy, budowanie jego prestiżu czy wywołanie korzystnego wrażenia na kontrahentach. Trudno natomiast postawić znak równości pomiędzy reprezentacją a świadczeniami, które stanowią standardowy element polityki personalnej przedsiębiorstwa.

Nie sposób pominąć również realiów współczesnego rynku. W wielu branżach współpraca B2B stała się podstawowym modelem angażowania specjalistów, a konkurencja o najlepszych ekspertów jest równie intensywna jak na rynku pracy. Benefity przestały być wyłącznie dodatkiem – coraz częściej stanowią element całego pakietu współpracy, wpływają na decyzję o wyborze konkretnego zleceniodawcy i ograniczają rotację kontraktorów. Trudno zatem uznać, że ich podstawowym celem jest wyłącznie kreowanie pozytywnego wizerunku przedsiębiorcy.

Co więcej, analiza wcześniejszych interpretacji indywidualnych pokazuje, że jeszcze w 2024 i 2025 r. Dyrektor KIS prezentował zupełnie odmienne stanowisko. Organy podatkowe wielokrotnie potwierdzały możliwość zaliczenia do kosztów podatkowych wydatków na pakiety medyczne, karty sportowe czy inne benefity finansowane dla współpracowników B2B. Istotne jest przy tym, że również w tamtych sprawach świadczenia często przyznawane były na podstawie odrębnych regulaminów, a nie jako element wynagrodzenia wynikającego z umowy. Nie stanowiło to jednak przeszkody do uznania, że wydatki służą zabezpieczeniu źródła przychodów.

Najnowsza interpretacja może więc świadczyć o zmianie akcentów w podejściu organów podatkowych. Dyrektor KIS znacznie większą wagę niż dotychczas przywiązuje do formalnego uregulowania benefitów w treści umowy B2B. Można zatem spodziewać się, że w kolejnych postępowaniach podatnicy będą musieli wykazywać nie tylko gospodarczy cel ponoszonych wydatków, lecz również odpowiednie ich umocowanie w dokumentacji kontraktowej.

Nie oznacza to jeszcze, że każda sprawa zakończy się podobnym rozstrzygnięciem. Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie wnioskodawcę i nie stanowi źródła powszechnie obowiązującego prawa. Jest jednak ważnym sygnałem pokazującym kierunek, w jakim może zmierzać praktyka organów podatkowych.

Dla przedsiębiorców korzystających z modelu B2B jest to dobry moment na przegląd obowiązujących umów oraz zasad funkcjonowania programów benefitowych. Odpowiednie ukształtowanie dokumentacji może w przyszłości okazać się jednym z kluczowych argumentów przemawiających za możliwością zaliczenia tego rodzaju wydatków do kosztów uzyskania przychodów.

PRACA W CZASIE UPAŁÓW – NAJWAŻNIEJSZE OBOWIĄZKI PRACODAWCY

Nadchodzi fala upałów. O czym warto pamiętać podczas gorących dni w kontekście zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy?  

Kalendarzowe lato rozpoczęło się od fali gorąca i upałów. Prognozy pogody wskazują, że największa fala upałów przed nami. Praca w warunkach wyższej temperatury nie sprzyja pracownikom, dlatego należy zadbać o ich komfort i dostosować ich pracę do zmieniających się warunków pracy.  

Zgodnie z przepisami prawa pracy pracodawca ma obowiązek chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie odpowiednich warunków pracy. Dotyczy to również okresów występowania wysokich temperatur. 

Jednym z podstawowych działań jest ograniczanie nagrzewania pomieszczeń pracy.

Dla pracowników wykonujących pracę na zewnątrz np. na budowach, w rolnictwie, przy pracach drogowych, pracodawca powinien zapewnić ochronę przed promieniowaniem słonecznym. Może to obejmować dostarczanie odpowiednich nakryć głowy, odzieży ochronnej oraz kremów z filtrem UV. Ważne jest także, aby prace na zewnątrz były planowane w godzinach porannych lub wieczornych, kiedy słońce nie jest tak intensywne. Warto również zadbać o regularne przerwy w cieniu, gdzie pracownicy mogą odpocząć i się nawodnić. 

Zapewnienie pracownikom wody lub innych napojów chłodzących to bezwzględny obowiązek pracodawcy w konkretnych warunkach termicznych: 

• przy obowiązkach wykonywanych na powietrzu – gdy termometr wskazuje powyżej 25°C, 
• przy zadaniach wewnątrz budynków – gdy temperatura na stanowisku pracy przekracza 28°C. 

Niezależnie od stanowiska, napoje muszą być stale i bez ograniczeń dostępne dla całej załogi. Co ważne, w przypadku osób pracujących w tzw. gorącym mikroklimacie, sama czysta woda to za mało – dostarczane napoje powinny być wzbogacone o witaminy i sole mineralne, które organizm błyskawicznie traci. 

W ekstremalnych warunkach, gdy temperatura powietrza na stanowiskach pracy znacznie przekracza normy, pracodawcy powinni rozważyć skrócenie czasu pracy lub wprowadzenie dodatkowych przerw w pracy. Ma to na celu zmniejszenie ryzyka przegrzania i odwodnienia pracowników. Co istotne, dobrowolne wprowadzenie takich rozwiązań nie może wiązać się z pomniejszeniem wynagrodzenia za czas nieprzepracowany. Alternatywną opcją w czasie upałów jest wprowadzenie w firmie możliwości pracy zdalnej (o ile specyfika pracy na to pozwala), chociażby w formie pracy zdalnej okazjonalnej. 

Pracodawca może również wprowadzić dodatkowe rozwiązania korzystniejsze dla pracowników, takie jak: 

• zmianę godzin rozpoczynania pracy, 
• wykonywanie najbardziej wymagających zadań w chłodniejszych porach dnia. 

W okresie wysokich temperatur zwrócić szczególną uwagę na: 

• ochronę pomieszczeń przed nadmiernym nagrzewaniem, 
• zapewnienie odpowiedniej wentylacji i wymiany powietrza, 
• dostarczanie napojów,  
• właściwą organizację czasu pracy, 
• utrzymanie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. 

Praca podczas upałów stanowi wyzwanie zarówno dla pracowników, jak i pracodawców.

Dbanie o komfort termiczny pracowników to nie tylko realizacja obowiązków wynikających z przepisów BHP, ale również inwestycja w bezpieczeństwo, zdrowie i efektywność zespołu.

Koszty pracy na etacie – ile naprawdę zarabiasz?

Kiedy negocjujesz wynagrodzenie na umowę o pracę, zazwyczaj operujesz kwotą brutto. Musisz jednak wiedzieć, że dla Twojego pracodawcy całkowity koszt zatrudnienia jest znacznie wyższy, a dla Ciebie kwota, która trafia na konto, jest odczuwalnie niższa. Różnica ta wynika z opodatkowania oraz składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Część składek finansuje pracownik, część pracodawca, a do tego dochodzi zaliczka na podatek dochodowy. Umowa o pracę gwarantuje Ci stabilność, ale odbywa się to kosztem wysokich danin publicznoprawnych, które pochłaniają znaczną część wypracowanego przez Ciebie dochodu.

Warto wiedzieć, że Twoje wynagrodzenie netto to tylko część tego, co firma musi faktycznie wydać, aby Cię zatrudnić. Na etacie można korzystać z kwoty wolnej od podatku wynoszącej 30 000 zł oraz z wybranych preferencji podatkowych, takich jak wspólne rozliczenie z małżonkiem czy ulgi rodzinne, jeśli podatnik spełnia ustawowe warunki. Mimo to, przy wyższych zarobkach, możesz wejść w drugi próg podatkowy, gdzie stawka wynosi 32%. Koszty pracy na etacie są zatem przewidywalne, ale mało elastyczne pod kątem optymalizacji.

Decydując się na umowę o pracę, zyskujesz:

• płatny urlop wypoczynkowy w wymiarze 20 lub 26 dni w roku kalendarzowym,
• ochronę wynikającą z przepisów Kodeksu pracy, w tym okres wypowiedzenia i zasady rozwiązywania umów,
• płatne zwolnienie lekarskie oraz uprawnienia związane z rodzicielstwem.

Formy opodatkowania B2B – którą powinieneś wybrać?

Przejście na samozatrudnienie otwiera przed Tobą wachlarz możliwości, których nie znajdziesz na etacie. Jako przedsiębiorca masz prawo wyboru formy opodatkowania, co jest kluczowe dla Twojej rentowności. Możesz zdecydować się na zasady ogólne, podatek liniowy lub ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Każda z tych opcji ma swoje wady i zalety, a ich opłacalność zależy od wysokości Twoich przychodów oraz kosztów, jakie generujesz w ramach prowadzonej działalności. Wybór formy opodatkowania na B2B to proces, który wymaga dokładnej analizy matematycznej.

Jako biuro rachunkowe Starlit wspieramy Cię w podejmowaniu tych kluczowych decyzji, oferując rzetelne wyliczenia i wsparcie podatkowe dopasowane do Twojej specyfiki pracy. Przykładowo, ryczałt może być korzystny dla części specjalistów IT i osób, które osiągają wysokie przychody przy niskich kosztach działalności. Podatek liniowy 19% bywa natomiast opłacalny przy wyższych dochodach, szczególnie wtedy, gdy przedsiębiorca nie korzysta z ulg dostępnych na skali podatkowej. Musisz również pamiętać o składce zdrowotnej, która po zmianach Polskiego Ładu nie jest odliczana od podatku na dawnych zasadach. Przy podatku liniowym i ryczałcie istnieją jednak ograniczone mechanizmy jej rozliczenia, dlatego warto uwzględnić ją w kalkulacji opłacalności B2B.

Optymalizacja podatkowa na samozatrudnieniu pozwala jednak w wielu przypadkach zachować większą część wypracowanego zysku niż w przypadku tradycyjnego etatu.

Na B2B masz do wyboru trzy główne ścieżki podatkowe:

• skala podatkowa, która pozwala na korzystanie z kwoty wolnej i ulg prorodzinnych,
• podatek liniowy, gwarantujący stałą stawkę niezależnie od wysokości Twoich dochodów,
• ryczałt ewidencjonowany, gdzie płacisz podatek od przychodu, nie odliczając kosztów.

Przywileje pracownicze a elastyczność kontraktu

Głównym argumentem przeciwko B2B jest brak ochrony, jaką daje Kodeks pracy. Na kontrakcie jesteś traktowany jako równorzędny partner biznesowy, co oznacza, że nie przysługuje Ci ustawowy płatny urlop czy okres wypowiedzenia, chyba że wynegocjujesz takie zapisy w swojej umowie. Elastyczność kontraktu B2B pozwala jednak na współpracę z wieloma podmiotami jednocześnie, co na etacie często jest ograniczone zakazem konkurencji. Musisz sam zadbać o swoje bezpieczeństwo finansowe na wypadek choroby czy przestoju w zleceniach.

Z drugiej strony, praca na B2B daje Ci możliwość wliczania w koszty wydatków związanych z Twoją działalnością. Laptop, telefon, paliwo czy nawet część opłat za mieszkanie, jeśli rzeczywiście wykorzystujesz je do pracy i potrafisz to prawidłowo udokumentować, mogą obniżyć Twój podatek dochodowy. Przywileje na umowie o pracę są zatem formą bezpieczeństwa, za które płacisz niższą pensją „na rękę”. Na samozatrudnieniu to Ty jesteś szefem i to Ty decydujesz, ile dodatkowo odkładasz na przyszłą emeryturę ponad obowiązkowe składki, co dla wielu osób jest kluczowym argumentem za porzuceniem etatu na rzecz własnej firmy.

Kiedy warto przejść na samozatrudnienie?

Granica opłacalności przejścia na B2B przesuwa się wraz ze zmianami w przepisach podatkowych. Przyjmuje się, że przy zarobkach rzędu 10 000 – 12 000 zł brutto na umowie o pracę warto zacząć poważnie rozważać założenie własnej działalności. Przy takich kwotach oszczędności na składkach ZUS, szczególnie na początku działalności, oraz możliwość wyboru korzystnej formy opodatkowania sprawiają, że Twoje wynagrodzenie netto może być wyższe niż na etacie. Próg opłacalności B2B jest jednak kwestią indywidualną i zależy od Twoich kosztów uzyskania przychodu, formy opodatkowania, składki zdrowotnej oraz tego, czy możesz korzystać z preferencji dla nowych przedsiębiorców.

Zanim podejmiesz decyzję, musisz wziąć pod uwagę nie tylko suche liczby, ale też charakter Twojej pracy. Jeśli Twoje zajęcie wymaga dużej mobilności i generuje wysokie koszty, B2B może być dobrym rozwiązaniem. Jeśli jednak cenisz sobie spokój i nie chcesz zajmować się formalnościami, etat może być dla Ciebie lepszym wyborem. Przejście na samozatrudnienie wiąże się z koniecznością samodzielnego pilnowania terminów płatności podatków i składek, co dla niektórych osób bywa obciążające psychicznie.

Przed zmianą formy zatrudnienia przeanalizuj:

• realne koszty prowadzenia firmy, w tym obsługę księgową i składki ZUS,
• możliwość negocjacji stawki netto powiększonej o koszty pracodawcy,
• Twoją gotowość do rezygnacji z płatnych przywilejów socjalnych.

Obowiązki księgowe i ryzyka w prowadzeniu firmy

Prowadzenie własnej działalności gospodarczej to nie tylko wyższe zarobki, ale również szereg obowiązków administracyjnych. Musisz pilnować terminów podatkowych i składkowych, w tym opłacania zaliczek na podatek dochodowy, składek ZUS oraz – jeśli jesteś czynnym podatnikiem VAT – wysyłki plików JPK_VAT. Choć nowoczesne systemy księgowe ułatwiają to zadanie, odpowiedzialność za błędy spoczywa na Tobie jako przedsiębiorcy.

Ryzyko prowadzenia działalności obejmuje również odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania firmy, co w przypadku umowy o pracę jest ograniczone przepisami prawa pracy do wysokości trzech pensji przy winie nieumyślnej. Przy winie umyślnej odpowiedzialność pracownika może być jednak szersza, dlatego każdą sytuację należy oceniać indywidualnie.

Warto również wspomnieć o zjawisku tzw. ukrytego etatu. Jeśli współpraca na B2B w praktyce ma cechy stosunku pracy – osobiste wykonywanie zadań, podporządkowanie, wyznaczone miejsce i czas pracy – może zostać zakwestionowana przez właściwe organy, m.in. PIP, ZUS lub administrację skarbową. Dlatego tak ważne jest, aby Twoja umowa była sformułowana w sposób profesjonalny i odzwierciedlała faktyczną relację biznesową. Bezpieczeństwo podatkowe na B2B zależy od rzetelności Twojej dokumentacji i świadomości ryzyk, jakie niesie ze sobą bycie przedsiębiorcą w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu prawnym.

FAQ

Bibliografia

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.
• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
• Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
• Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
• Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.
• Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
• Ministerstwo Finansów, podatki.gov.pl – informacje dotyczące skali podatkowej, podatku liniowego, ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych oraz zasad rozliczania składki zdrowotnej.
• Serwis biznes.gov.pl – informacje dotyczące wyboru formy opodatkowania działalności gospodarczej, ulgi na start, preferencyjnych składek ZUS oraz prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej.
• Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zus.pl – aktualne informacje dotyczące składek przedsiębiorców, ulgi na start, preferencyjnych składek ZUS oraz Małego ZUS Plus.

Status studenta a składki ZUS – kluczowe korzyści

Decydując się na zatrudnienie na podstawie umowy cywilnoprawnej jako osoba ucząca się, znajdujesz się w uprzywilejowanej pozycji względem wielu innych grup zawodowych. Zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, osoby posiadające status studenta lub ucznia, które nie ukończyły 26. roku życia, nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia. Oznacza to, że od Twojego wynagrodzenia nie są odprowadzane składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe ani wypadkowe. Co więcej, nie ma również obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z tej umowy. Dzięki temu umowa zlecenie dla studenta jest jedną z najtańszych form współpracy dla zleceniodawcy, a dla Ciebie oznacza wyższy przelew na konto.

Warto jednak pamiętać, że ta zasada obowiązuje tylko do konkretnego momentu w Twoim życiu. Momentem granicznym jest dzień Twoich 26. urodzin lub dzień, w którym tracisz status studenta, zależnie od tego, co nastąpi wcześniej. Znaczenie ma również to, z kim podpisujesz umowę. Jeśli wykonujesz zlecenie dla własnego pracodawcy albo na jego rzecz, taka umowa może być traktowana do celów ubezpieczeniowych inaczej niż zwykłe zlecenie studenckie.

Utrata statusu studenta a obowiązek ubezpieczeń

Wielu młodych ludzi zastanawia się, co dzieje się w momencie, gdy ich legitymacja traci ważność albo gdy kończą studia pierwszego stopnia. Dla rozliczeń ZUS kluczowe znaczenie ma nie tyle sama legitymacja, ile faktyczny status studenta. Jeśli obronisz pracę licencjacką i dopiero od października zaczynasz studia magisterskie, w okresie pomiędzy obroną a przyjęciem na kolejny kierunek możesz nie mieć statusu studenta dla celów zwolnienia ze składek. W takiej sytuacji musisz poinformować o tym zleceniodawcę.

Od następnego dnia po utracie statusu studenta Twoja umowa zlecenie może stać się oskładkowana, chyba że posiadasz inny tytuł do ubezpieczeń, który zmienia sposób rozliczenia. Dlatego każdą zmianę w toku studiów, obronę pracy, skreślenie z listy studentów albo ukończenie 26 lat warto zgłaszać od razu. Pozwala to uniknąć błędów w dokumentach ZUS i późniejszych korekt.

Wynagrodzenie brutto i netto – ile trafi do Twojej kieszeni?

Dla większości osób pracujących na zleceniu najważniejszą kwestią jest to, ile realnie zarobią „na rękę”. W przypadku studentów poniżej 26. roku życia sytuacja jest wyjątkowa, ponieważ kwota brutto widniejąca na umowie jest zazwyczaj tożsama z kwotą netto. Wynika to z faktu, że przy braku składek ZUS oraz zastosowaniu ulgi w podatku dochodowym, od wynagrodzenia zwykle nie są pobierane żadne daniny na rzecz państwa. Musisz jednak pilnować, aby Twoja stawka godzinowa nie była niższa niż aktualnie obowiązujące minimum dla zleceniobiorców, o ile dana umowa podlega przepisom o minimalnej stawce godzinowej.

Od 1 stycznia 2026 roku minimalna stawka godzinowa przy umowie zlecenia wynosi 31,40 zł brutto. Pamiętaj, że jako student do 26. roku życia możesz otrzymać pełną kwotę wypracowaną w danym miesiącu, ale tylko wtedy, gdy spełniasz warunki zwolnienia ze składek i podatku. Znaczenie ma więc Twój wiek, status studenta, rodzaj umowy, limit ulgi dla młodych oraz to, czy umowa nie jest wykonywana na rzecz Twojego własnego pracodawcy.

Koszty uzyskania przychodu przy umowie zlecenia

Choć przy zerowym podatku kwestia kosztów wydaje się drugorzędna, warto wiedzieć, jak są one naliczane. Standardowo przy umowie zlecenia stosuje się 20% koszty uzyskania przychodu, co obniża podstawę opodatkowania. W sytuacjach, gdy wykonujesz prace o charakterze twórczym, możesz mieć prawo do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodu, ale nie dzieje się to automatycznie. Konieczne jest spełnienie warunków dotyczących praw autorskich, w tym odpowiednie uregulowanie przeniesienia lub korzystania z tych praw w umowie.

Jest to istotne w momencie, gdy Twoje roczne dochody przekroczą limit zwolnienia z podatku lub gdy ukończysz 26 lat, ponieważ realnie wpływa na wysokość należnego podatku dochodowego. Warto więc dopilnować, aby umowa była zgodna z faktycznym charakterem pracy. Samo pisanie tekstów, programowanie czy projektowanie grafiki nie wystarczy jeszcze do zastosowania 50% kosztów. Liczy się to, czy w wyniku pracy powstaje utwór w rozumieniu prawa autorskiego i czy prawa do niego zostały prawidłowo rozliczone.

Zerowy PIT dla młodych – jak skorzystać z ulgi?

Ulga dla młodych to rozwiązanie, które znacząco poprawiło sytuację osób wchodzących na rynek pracy. Polega ona na zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych przychodów m.in. z pracy oraz z umów zlecenia do wysokości 85 528 zł w roku podatkowym. Nie jest to ulga wyłącznie dla studentów. Korzystają z niej osoby, które nie ukończyły 26. roku życia i uzyskują przychody objęte tym zwolnieniem.

Jako student korzystasz z tej ulgi zazwyczaj automatycznie, chyba że złożysz u zleceniodawcy wniosek o pobieranie zaliczek na podatek. Dzięki temu Twoja umowa zlecenie dla studenta staje się jeszcze bardziej opłacalna. Należy jednak zachować czujność, jeśli pracujesz w kilku miejscach jednocześnie. Limit 85 528 zł jest wspólny dla wszystkich przychodów objętych ulgą w danym roku kalendarzowym. Jeśli go przekroczysz, od nadwyżki zostanie naliczony podatek według skali podatkowej. Warto monitorować swoje zarobki, aby uniknąć konieczności dopłaty podatku w rocznym rozliczeniu PIT.

Obowiązki zleceniodawcy i zleceniobiorcy – o czym pamiętać?

Mimo że umowa zlecenie opiera się na swobodzie umów i przepisach Kodeksu cywilnego, nakłada ona na obie strony konkretne obowiązki. Zleceniodawca powinien przede wszystkim terminowo wypłacać wynagrodzenie oraz zapewnić bezpieczne warunki wykonywania zlecenia, jeśli charakter pracy i miejsce jej wykonywania tego wymagają. Z Twojej strony kluczowe jest rzetelne wykonanie powierzonych zadań oraz dokumentowanie czasu pracy. W przypadku umów objętych minimalną stawką godzinową niezbędne jest potwierdzanie liczby godzin wykonania zlecenia, które stanowi podstawę do wyliczenia wynagrodzenia i potwierdza, że zachowano minimalne standardy płacowe.

Warto zwrócić uwagę na kilka istotnych elementów, które powinny znaleźć się w dokumencie:

• precyzyjne określenie zakresu zadań, które masz wykonać,
• wskazanie terminu rozpoczęcia i zakończenia współpracy,
• określenie sposobu potwierdzania liczby przepracowanych godzin,
• zapisy dotyczące ewentualnych kar umownych lub zasad odpowiedzialności za powierzony sprzęt.

Pamiętaj, że umowa zlecenie nie daje Ci takich samych uprawnień jak Kodeks pracy. Nie masz ustawowego prawa do płatnego urlopu wypoczynkowego ani do wynagrodzenia chorobowego z tej umowy. Możesz jednak indywidualnie uzgodnić ze zleceniodawcą płatną przerwę w świadczeniu usług, jeśli obie strony chcą wprowadzić taki zapis do umowy.

Wsparcie profesjonalnego biura rachunkowego w rozliczeniach

Zarządzanie dokumentacją kadrowo-płacową, zwłaszcza przy dużej rotacji studentów, może być wyzwaniem dla wielu przedsiębiorców. Przepisy zmieniają się dynamicznie, a błędy w rozliczeniach z ZUS czy urzędem skarbowym mogą nieść za sobą poważne konsekwencje finansowe. Dlatego tak ważne jest, aby procesy te były nadzorowane przez ekspertów, którzy potrafią sprawnie poruszać się w gąszczu regulacji prawnych.

Jako biuro rachunkowe Starlit, na co dzień wspieramy przedsiębiorców w optymalizacji kosztów zatrudnienia, dbając o to, by każda umowa zlecenie dla studenta była rozliczona zgodnie z aktualnymi przepisami. Nasza wiedza pozwala firmom skupić się na rozwoju, podczas gdy my przejmujemy odpowiedzialność za poprawność list płac, zgłoszenia do ubezpieczeń oraz doradztwo w zakresie ulg podatkowych dla młodych pracowników.

Rozwiązanie umowy i okres wypowiedzenia – aspekty prawne

W przeciwieństwie do umowy o pracę, gdzie okresy wypowiedzenia są sztywno określone przez prawo, w umowie zlecenia panuje znacznie większa dowolność. Zgodnie z Kodeksem cywilnym, zlecenie można wypowiedzieć w każdym czasie. Należy jednak pamiętać, że jeśli wypowiedzenie następuje bez ważnego powodu, strona wypowiadająca może być zobowiązana do naprawienia szkody.

W praktyce większość firm wprowadza do treści umowy zapisy o okresie wypowiedzenia, który zazwyczaj wynosi od kilku dni do dwóch tygodni, aby zapewnić ciągłość procesów w firmie. Warto przeczytać te zapisy przed podpisaniem dokumentu, ponieważ to właśnie one będą regulowały sposób zakończenia współpracy.

Ubezpieczenie zdrowotne i chorobowe studenta

Choć jako student do 26. roku życia jesteś zwolniony ze składek z tytułu umowy zlecenia, nie oznacza to automatycznie, że nie masz prawa do opieki medycznej. Najczęściej jesteś zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny. Jeśli nie ma takiej możliwości, zgłoszenia może dokonać uczelnia, ale student musi złożyć odpowiedni wniosek. To ważne, bo sama umowa zlecenie studenta do 26. roku życia nie daje własnego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego.

Inaczej wygląda kwestia ubezpieczenia chorobowego. Student do 26. roku życia, który z tytułu zlecenia nie podlega ubezpieczeniom społecznym, nie korzysta z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego w ramach tej umowy. Prawo do takiego ubezpieczenia pojawia się dopiero wtedy, gdy zlecenie staje się tytułem do ubezpieczeń społecznych, na przykład po ukończeniu 26 lat albo po utracie statusu studenta. Wtedy ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe są co do zasady obowiązkowe, a chorobowe może być dobrowolne.

FAQ

Bibliografia

• Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
• Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
• Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
• Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r.
• Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zus.pl – informacje dotyczące umów cywilnoprawnych, statusu studenta, zgłoszeń do ubezpieczeń oraz ubezpieczenia zdrowotnego studentów.
• Ministerstwo Finansów, podatki.gov.pl – informacje dotyczące ulgi dla młodych, limitu zwolnienia z PIT oraz rozliczania przychodów z umów zlecenia.
• Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, gov.pl – informacje dotyczące minimalnej stawki godzinowej przy umowach zlecenia.

NIEUJAWNIONE OPERACJE GOSPODARCZE W ESTOŃSKIM CIT, A KOREKTA PRZYCHODU W NASTĘPNYM ROKU PODATKOWYM.

Jednym z zagadnień budzących wątpliwości wśród podatników stosujących estoński CIT jest kwestia tzw. nieujawnionych operacji gospodarczych. Problem pojawia się szczególnie wtedy, gdy przychody lub koszty dotyczą jednego roku podatkowego, natomiast ich ostateczne rozliczenie następuje już po zamknięciu ksiąg rachunkowych i zatwierdzeniu sprawozdania finansowego.

Przypomnijmy, że zgodnie z art. 28m ust. 1 pkt 6 ustawy o CIT dochód z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych podlega opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek. Chodzi o sytuacje, w których określone przychody lub koszty powinny zostać ujęte w wyniku finansowym danego roku, jednak z różnych powodów nie zostały w nim wykazane. Co istotne, obowiązek podatkowy powstaje co do zasady w roku, którego dana operacja dotyczy, a nie w momencie jej późniejszego ujawnienia. Ustawa jasno wskazuje nam, iż podstawą opodatkowania ryczałtem jest wartość przychodów i kosztów, które powinny zostać zarachowane, ale nie zostały ujęte w zysku netto. W praktyce przedsiębiorcy często zastanawiają się, czy każda korekta przychodu dokonana w kolejnym roku podatkowym automatycznie oznacza powstanie dochodu z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych. Odpowiedź na to pytanie przynosi najnowsza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 29 maja 2026 r. (nr 0111-KDIB2-1.4010.169.2026.2.AG).

Sprawa dotyczyła spółki prowadzącej sprzedaż towarów na rynku krajowym i zagranicznym. Zdarzało się, że odbiorcy zgłaszali reklamacje jakościowe dotyczące zakupionych produktów. Ze względu na konieczność szczegółowego wyjaśnienia przyczyn reklamacji oraz rozbudowane procedury obowiązujące po stronie kontrahentów, proces ich rozpatrywania trwał często wiele miesięcy, a niekiedy nawet ponad rok. Dopiero po zakończeniu postępowania reklamacyjnego strony były w stanie jednoznacznie potwierdzić zasadność reklamacji lub ją odrzucić. Jeżeli reklamacja okazywała się uzasadniona, spółka wystawiała fakturę korygującą zmniejszającą wartość wcześniejszej sprzedaży. W konsekwencji mogło dojść do sytuacji, w której sprzedaż została zrealizowana i zafakturowana w jednym roku obrotowym, natomiast korekta przychodu została wystawiona dopiero w kolejnym roku, już po zamknięciu ksiąg rachunkowych za rok poprzedni.

Spółka zwróciła się do organu podatkowego z pytaniem, czy taka korekta przychodu, odnosząca się do sprzedaży z poprzedniego roku, powoduje powstanie dochodu z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych. Zdaniem podatnika odpowiedź powinna być negatywna. Spółka argumentowała, że w momencie dokonywania sprzedaży nie istniały przesłanki do rozpoznania korekty, ponieważ zasadność reklamacji nie była jeszcze znana i wymagała przeprowadzenia długotrwałego procesu wyjaśniającego. Korekta nie wynikała więc z błędu ani pominięcia zdarzenia gospodarczego, lecz z okoliczności, które zaistniały i zostały ostatecznie potwierdzone dopiero w późniejszym okresie.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zgodził się z tym stanowiskiem. Organ potwierdził, że wystawienie faktury korygującej w kolejnym roku obrotowym, będące konsekwencją zakończonego procesu reklamacyjnego, nie prowadzi do powstania dochodu z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych. W analizowanej sytuacji nie można bowiem mówić o nieujawnieniu przychodu lub błędnym ujęciu zdarzenia gospodarczego w poprzednim roku podatkowym.

Interpretacja ta ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników rozliczających się w estońskim CIT. Potwierdza bowiem, że nie każda korekta odnosząca się do wcześniejszego okresu oznacza automatycznie powstanie dochodu z nieujawnionych operacji gospodarczych. Kluczowe jest ustalenie, czy mamy do czynienia z rzeczywistym błędem lub pominięciem zdarzenia gospodarczego, czy też korekta wynika z okoliczności, które obiektywnie zostały ustalone dopiero po zakończeniu danego roku podatkowego. Stanowisko organu należy ocenić pozytywnie. Jest ono zgodne zarówno z celem przepisów o estońskim CIT, jak i z zasadami racjonalnej wykładni prawa podatkowego. Dzięki temu podatnicy mogą mieć większą pewność, że późniejsze rozstrzygnięcie reklamacji i wynikające z niego korekty sprzedaży nie będą automatycznie traktowane jako nieujawnione operacje gospodarcze podlegające dodatkowym obciążeniom podatkowym.

 NOWY TERMIN WYSYŁKI JPK CIT.

Przedsiębiorcy objęci obowiązkiem raportowania JPK CIT mogą odetchnąć z ulgą. Ustawodawca zdecydował się na trwałe wydłużenie terminu przekazywania ksiąg podatkowych w formie elektronicznej, odpowiadając tym samym na liczne postulaty zgłaszane przez podatników i środowisko księgowe.

Nowe przepisy mają szczególne znaczenie dla podmiotów, które po raz pierwszy będą realizować obowiązek raportowania JPK CIT w 2026 r. W ich przypadku termin przekazania danych został przesunięty z 31 marca na 31 lipca 2026 r., co oznacza dodatkowe cztery miesiące na przygotowanie organizacji, procesów oraz systemów informatycznych do nowych wymogów.

Kogo dotyczy obowiązek raportowania JPK CIT?

JPK CIT został wprowadzony na mocy nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i stanowi kolejny etap cyfryzacji rozliczeń podatkowych. Obowiązek polega na przekazywaniu organom podatkowym danych w ustandaryzowanym formacie XML.

W praktyce raportowanie obejmuje dwa odrębne pliki:

• JPK_KR_PD – zawierający ewidencję zapisów z ksiąg rachunkowych,
• JPK_ST_KR – obejmujący ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Nowe obowiązki są wdrażane etapowo. W pierwszej kolejności obejmują największych podatników CIT (z przychodem powyżej 50 milionów euro) oraz podatkowe grupy kapitałowe, których rok podatkowy rozpoczął się po 31 grudnia 2024 r. To właśnie ta grupa jest zobowiązana do złożenia pierwszych raportów już w 2026 r. Kolejne grupy podatników będą obejmowane obowiązkiem sukcesywnie, a najmniejsze podmioty złożą pierwsze pliki JPK CIT dopiero w 2028 r.

Dlaczego zdecydowano się na zmianę terminu?

Dotychczas przepisy przewidywały obowiązek przekazania plików JPK CIT do końca trzeciego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. Dla większości podatników oznaczało to termin przypadający na 31 marca, czyli ten sam dzień, w którym upływa termin złożenia zeznania CIT-8. W praktyce rozwiązanie to rodziło liczne problemy. Przedsiębiorcy zwracali uwagę, że raportowanie danych z ksiąg rachunkowych następowało jeszcze przed zatwierdzeniem rocznego sprawozdania finansowego i przed ostatecznym zamknięciem ksiąg. W konsekwencji przekazywane dane często miały charakter wstępny i mogły wymagać późniejszych korekt. Odpowiedzią na te problemy stała się ustawa uchwalona przez Sejm 15 maja 2026 r., która na stałe zmienia termin raportowania ksiąg podatkowych zarówno dla podatników CIT, jak i PIT.

Co zmieniają nowe przepisy?

Najważniejsza zmiana polega na przesunięciu terminu składania JPK CIT do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. Dla podatników, których rok podatkowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, oznacza to obowiązek złożenia plików nie później niż do 31 lipca roku następującego po roku podatkowym. W przypadku podatników stosujących inny rok podatkowy termin będzie odpowiednio liczony od końca przyjętego roku podatkowego.

Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy, nowy termin został dostosowany do rzeczywistego harmonogramu zamknięcia roku finansowego w przedsiębiorstwach. Dzięki temu raportowanie będzie odbywało się już po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego oraz po definitywnym zamknięciu ksiąg rachunkowych. Zmiana powinna znacząco ograniczyć liczbę korekt, związanych z wcześniejszym terminem złożenia plików jeszcze przed zatwierdzeniem sprawozdań oraz poprawić jakość przekazywanych danych. Co ważne termin przypadający na koniec lipca obejmuje podatników CIT oraz podatników PIT prowadzących księgi rachunkowe. Nie dotyczy natomiast podatników PIT prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów czy ewidencję przychodów ryczałtu, dla których wyznaczono inną datę. Te podmioty będą zobowiązane do przekazywania wymaganych struktur JPK do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

Ułatwienia w zakresie pełnomocnictw

Nowelizacja przewiduje również uproszczenie zasad podpisywania dokumentów elektronicznych. Zgodnie z nowymi regulacjami pełnomocnictwo UPL-1, uprawniające do podpisywania deklaracji podatkowych, będzie obejmowało także podpisywanie ksiąg podatkowych przesyłanych elektronicznie. Oznacza to, że podatnicy nie będą musieli ustanawiać dodatkowych pełnomocnictw wyłącznie na potrzeby przekazywania plików JPK.

 Kiedy zmiany wejdą w życie?

Nowelizacja ma wejść w życie 1 lipca 2026 r. W praktyce jednak podatnicy już wcześniej korzystali z czasowego przesunięcia obowiązku raportowania. Obecnie rozwiązanie to zostaje utrwalone w przepisach i stanie się stałym elementem systemu raportowania podatkowego. Dla przedsiębiorców oznacza to przede wszystkim większą przewidywalność oraz możliwość przekazywania danych opartych na ostatecznie zamkniętych księgach rachunkowych.

NOWE UPRAWNIENIA PIP OD 8 LIPCA 2026R.

Już w te wakacje Państwowa Inspekcja Pracy zyska nowe narzędzia do reagowania na sytuacje, w których umowa cywilnoprawna lub kontrakt B2B w praktyce noszą znamiona stosunku pracy. Choć kryteria wynikające z art. 22 Kodeksu pracy pozostają bez zmian: praca wykonywana na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, za wynagrodzeniem, reforma PIP ma wzmocnić egzekwowanie tych zasad. Najważniejsze zmiany, w tym decyzje o ustaleniu stosunku pracy, interpretacje indywidualne, wyższe grzywny, kontrole zdalne oraz wymiana danych między PIP, ZUS i KAS, mają wejść w życie 8 lipca 2026 r. 

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw ogłoszona w Dzienniku Ustaw 2026 r. poz. 473 w dniu 7 kwietnia 2026 r.

Data wejścia w życie: 8 lipca 2026 r. z wyjątkiem art. 1 pkt 6 lit. b i pkt 17, art. 9–12 oraz art. 17, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Pracodawcy muszą mieć świadomość, że sama nazwa umowy nie wnosi niczego do dyskusji o stosunku pracy. Jeżeli osoba formalnie współpracuje na podstawie B2B, zlecenia albo innej umowy cywilnoprawnej, ale w praktyce pracuje jak pracownik etatowy, taka relacja może zostać zakwestionowana. PIP podkreśla, że reforma nie zmienia zasad z art. 22 Kodeksu pracy, lecz daje inspekcji skuteczniejsze narzędzia do ich egzekwowania.

Test na stosunek pracy: co naprawdę będzie kontrolować inspektor?

Najważniejszym narzędziem dla HR i pracodawców powinien być dziś praktyczny „test na stosunek pracy”. Jeżeli współpracownik ma wyznaczone godziny pracy, miejsce pracy, stałe obowiązki, podlega bieżącemu kierownictwu, nie może swobodnie powierzyć pracy innej osobie i wykonuje zadania w sposób powtarzalny, ryzyko uznania takiej relacji za stosunek pracy znacząco rośnie. Jeśli mamy wątpliwości czy forma zatrudnienia łącząca strony jest ustalona poprawnie, warto sięgnąć po narzędzie, jakim jest „test na stosunek pracy”. Oto lista pytań, które należy rozważyć:

• Czy praca wykonywana jest w miejscu i czasie wyznaczonym przez zleceniodawcę / kontraktora B2B? W reżimie umowy o pracę miejsce i czas świadczenia pracy są ustalone w umowie. Pracownik nie ma swobody samodzielnego ustalania wymienionych warunków.
• Czy praca świadczona przez zleceniobiorcę / kontraktora B2B podporządkowana jest kierownictwu? Bierzemy tu pod uwagę poziom samodzielności i swobody w sposobie organizacji czasu, sposobu i miejsca pracy.
• Czy za wykonaną pracę należy się odpłatność? Jest to charakterystyczna cecha umowy o pracę. Umowa cywilnoprawna może mieć charakter bezpłatny.
• Czy praca wykonywana jest osobiście przez zleceniobiorcę? Umowa zlecenie jest umową starannego działania. Obowiązkiem zleceniobiorcy nie jest wykonanie zleconej czynności pod stałym kierownictwem zleceniodawcy. Zlecenie może być realizowane przez inne osoby.
• Czy praca powtarzana jest w codziennych lub dłuższych odstępach czasu?
• Czy praca wykonywana jest na „ryzyko” zleceniodawcy / kontraktora B2B? W reżimie umowy o pracę pracownik nie jest obciążony ryzykiem realizacji zobowiązania.

Dla HR oznacza to konieczność zweryfikowania nie tylko treści umowy, ale też codziennej praktyki: harmonogramów pracy, grafików, raportowania czasu, strukturę podległości, zakres kontroli, sposób wydawania poleceń, komunikację z przełożonymi i dostęp do narzędzi firmowych. W wielu przypadkach to nie sama umowa będzie problemem, ale to, że organizacja traktuje kontraktora lub zleceniobiorcę dokładnie tak samo jak pracownika etatowego.

Kto powinien uważać najbardziej?

Największą ostrożność powinny zachować firmy, które regularnie korzystają z kontraktów B2B czy umów zlecenia przy zadaniach wykonywanych w sposób stały, osobisty i podporządkowany. Szczególnie wrażliwe będą organizacje, w których osoby na kontraktach pracują według grafików, raportują godziny, mają przełożonych, korzystają z firmowych systemów, uczestniczą w codziennych odprawach i wykonują obowiązki w rytmie typowym dla pracowników etatowych.

Warto też zwrócić uwagę na branże, w których PIP najczęściej ujawniała nielegalne zatrudnienie lub nielegalną inną pracę zarobkową. W 2024 r. najwięcej takich przypadków dotyczyło handlu i napraw, budownictwa oraz przetwórstwa przemysłowego.

PIP zapowiada dwuetapowy model działania. Najpierw, jeżeli inspektor wykryje nieprawidłowości, ma wydać polecenie usunięcia naruszeń dotyczących funkcjonowania umowy cywilnoprawnej lub faktycznego świadczenia pracy w warunkach, w których powinna być zawarta umowa o pracę. Dopiero jeżeli polecenie nie zostanie wykonane, inspektor będzie mógł wystąpić do okręgowego inspektora pracy o wydanie decyzji przekształcającej nieprawidłową umowę w umowę o pracę.

Co powinien zrobić HR przed kontrolą PIP?

HR nie powinien czekać na kontrolę. Najrozsądniejsze działanie to przegląd wszystkich relacji B2B i umów cywilnoprawnych jeszcze przed 8 lipca 2026 r. W praktyce warto sprawdzić, kto pracuje w stałych godzinach, kto ma obowiązek osobistego świadczenia pracy, kto podlega bieżącym poleceniom przełożonego, kto jest rozliczany jak pracownik i kto funkcjonuje w organizacji w sposób nieodróżnialny od osób zatrudnionych na etacie.

Dobrą praktyką będzie przygotowanie wewnętrznej matrycy ryzyka dla kontraktów. Można w niej ocenić m.in. podporządkowanie, miejsce i czas pracy, osobisty charakter świadczenia, powtarzalność zadań, sposób raportowania, odpowiedzialność za rezultat, możliwość zastępstwa oraz poziom samodzielności. Taka analiza pozwoli wyłapać umowy, które wymagają korekty, renegocjacji albo przekształcenia w umowę o pracę. Nowe uprawnienia PIP nie oznaczają końca B2B ani umów cywilnoprawnych. Oznaczają jednak koniec komfortu organizacji, które liczyły na to, że nazwa umowy przykryje faktyczny sposób wykonywania pracy. Zanim PIP przeprowadzi własny test na stosunek pracy, firma powinna zrobić go sama.

KONIEC PREFERENCYJNEGO VAT-u NA WYBRANE NAPOJE. OD LIPCA 2026 CENY MOGĄ WYRAŹNIE WZROSNĄĆ.

Ministerstwo Finansów przygotowało projekt nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług, który może istotnie wpłynąć na ceny części napojów dostępnych w sklepach i lokalach gastronomicznych. Zgodnie z propozycją resortu od 1 lipca 2026 roku wszystkie bezalkoholowe odpowiedniki napojów alkoholowych oraz napoje zawierające kofeinę lub taurynę zostaną objęte podstawową, 23-procentową stawką VAT.

Oznacza to odejście od obowiązujących obecnie preferencji podatkowych, dzięki którym część takich produktów korzysta z obniżonego, 5-procentowego VAT-u w sprzedaży detalicznej oraz 8-procentowej stawki w gastronomii. Jeśli projekt zostanie przyjęty w obecnym kształcie, konsumenci mogą spodziewać się wyraźnego wzrostu cen m.in. piwa bezalkoholowego, win „zero procent”, cydrów bezalkoholowych oraz napojów energetyzujących. Obecne przepisy przewidują obniżoną stawkę VAT dla części napojów bezalkoholowych zawierających co najmniej 20 proc. soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego. Preferencja miała zachęcać do wyboru produktów o bardziej naturalnym składzie i jednocześnie ograniczać uprzywilejowanie napojów bazujących głównie na cukrze czy sztucznych dodatkach.

Zdaniem projektodawców część produktów korzystających dziś z preferencyjnego opodatkowania nie realizuje już jednak celu, dla którego ulga została wprowadzona. Ministerstwo Finansów wskazuje, że szczególnie dynamicznie rozwija się rynek bezalkoholowych odpowiedników alkoholu, który w ostatnich latach stał się jednym z najszybciej rosnących segmentów branży spożywczej.

Coraz większą popularność zdobywają bezalkoholowe piwa, wina, cydry czy drinki typu „0%”, które są szeroko promowane i łatwo dostępne zarówno w sklepach, jak i lokalach gastronomicznych. Resort zwraca uwagę, że produkty te – mimo symbolicznej zawartości alkoholu – mogą być kupowane przez osoby niepełnoletnie. W uzasadnieniu projektu Ministerstwo Finansów podkreśla, że rosnąca popularność napojów imitujących alkohol budzi wątpliwości z perspektywy polityki zdrowotnej i społecznej państwa. Projektodawcy wskazują, że obecne przepisy nie zapewniają wystarczającej ochrony dzieci i młodzieży przed utrwalaniem wzorców związanych ze spożywaniem alkoholu.

Resort powołuje się również na stanowisko Rzecznika Praw Dziecka, według którego w Polsce nie prowadzi się skutecznej polityki wspierającej wychowanie w trzeźwości oraz przeciwdziałanie alkoholizmowi, szczególnie w zakresie ochrony małoletnich. Zdaniem autorów projektu bezalkoholowe odpowiedniki alkoholu, mimo że formalnie nie są napojami alkoholowymi, mogą wpływać na normalizowanie zachowań związanych z konsumpcją alkoholu już od najmłodszych lat. W efekcie – według resortu – utrzymywanie preferencyjnej stawki VAT dla takich produktów nie znajduje dziś uzasadnienia. Jednocześnie projekt nie przewiduje zmian w ustawie o wychowaniu w trzeźwości. Oznacza to, że zasady sprzedaży napojów „zero procent” pozostaną bez zmian. Nadal będą mogły być one sprzedawane osobom niepełnoletnim, a proponowana nowelizacja dotyczy wyłącznie kwestii podatkowych.

Projekt obejmuje również napoje energetyzujące. Z preferencyjnych stawek mają zostać wyłączone wszystkie produkty zawierające dodatek kofeiny lub tauryny -niezależnie od ilości tych substancji w składzie. Ministerstwo Finansów argumentuje, że spożywanie napojów energetycznych może negatywnie wpływać na zdrowie i samopoczucie młodych ludzi. W uzasadnieniu projektu podkreślono, że koszty społeczne i zdrowotne związane z popularnością energetyków są na tyle wysokie, iż utrzymywanie preferencyjnego opodatkowania nie jest zasadne. To kolejny krok państwa w kierunku ograniczania dostępności tego typu produktów. W ostatnich latach wprowadzono już m.in. zakaz sprzedaży energetyków osobom poniżej 18. roku życia. Teraz rząd chce wykorzystać również instrumenty podatkowe.

Z opublikowanego projektu wynika, że wyższa, 23-procentowa stawka VAT obejmie:

• bezalkoholowe odpowiedniki napojów alkoholowych, w tym piwa, wina – również musującego – cydru oraz mieszanin zawierających przynajmniej jeden z takich napojów,
• produkty zawierające co najmniej 20 proc. soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego, jeśli jednocześnie są odpowiednikami alkoholu,
• napoje z dodatkiem kofeiny lub tauryny,
• moszcz gronowy o zawartości alkoholu nieprzekraczającej 0,5 proc.

W praktyce oznacza to podwyżkę stawki VAT z obecnych 5 proc. do 23 proc. w sprzedaży detalicznej oraz z 8 proc. do 23 proc. w gastronomii. Resort doprecyzował, że pojęcie „bezalkoholowy” obejmuje wszystkie napoje zawierające od 0,0 proc. do maksymalnie 0,5 proc. alkoholu objętościowo. W praktyce oznacza to objęcie zmianami praktycznie całego rynku napojów „zero procent”. Projekt nowelizacji został opublikowany 4 grudnia 2025 roku na stronie Rządowego Centrum Legislacji i obecnie znajduje się na etapie konsultacji. Jeżeli proponowane przepisy wejdą w życie w obecnym kształcie, konsumenci mogą odczuć zmiany już od połowy 2026 roku – przede wszystkim w postaci wyższych cen napojów bezalkoholowych oraz energetyków. Dla producentów i branży handlowej będzie to natomiast oznaczać konieczność dostosowania polityki cenowej i możliwe przetasowania na rynku napojów funkcjonalnych oraz produktów „zero procent”.

MILIONY DLA CANCER FIGHTERS. MINISTERSTWO FINANSÓW POTWIERDZA: DAROWIZNY MOŻNA ODLICZYĆ OD PODATKU.

Internetowa zbiórka zorganizowana przez influencera Łatwoganga okazała się jednym z największych tego typu wydarzeń charytatywnych w polskim internecie. Podczas streamu przeprowadzonego pod koniec kwietnia udało się zebrać ponad 280 mln zł na rzecz fundacji Cancer Fighters, która wspiera osoby chore onkologicznie oraz ich rodziny. Skala akcji wywołała ogromne zainteresowanie opinii publicznej, ale także pytania dotyczące kwestii podatkowych związanych zarówno z samą fundacją, jak i darczyńcami przekazującymi środki.

W odpowiedzi na pytania Polskiej Agencji Prasowej Ministerstwo Finansów przedstawiło szczegółowe stanowisko dotyczące rozliczenia tej zbiórki. Resort potwierdził, że fundacja Cancer Fighters – jako organizacja pożytku publicznego – może korzystać ze zwolnienia z podatku CIT. Oznacza to, że dochody przeznaczone na realizację działalności statutowej fundacji nie podlegają opodatkowaniu.

Ministerstwo przypomniało, że zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych zwolnienie z CIT obejmuje organizacje pozarządowe prowadzące działalność m.in. w zakresie ochrony zdrowia, dobroczynności, pomocy społecznej, edukacji czy działalności naukowej. Kluczowe znaczenie ma tutaj odpowiednie określenie celów statutowych organizacji.

Jak podkreślił resort, fundacje i stowarzyszenia nie muszą ograniczać się wyłącznie do działalności charytatywnej, aby skorzystać z preferencji podatkowych. Ważne jest natomiast, aby środki objęte zwolnieniem były faktycznie przeznaczane na cele wskazane w statucie. W przypadku Cancer Fighters jednym z podstawowych obszarów działalności jest ochrona zdrowia oraz wsparcie osób walczących z chorobami nowotworowymi, co wpisuje się w katalog celów uprawniających do zwolnienia podatkowego.

Dodatkowo Ministerstwo Finansów zwróciło uwagę, że organizacje posiadające status OPP, czyli organizacji pożytku publicznego, mogą korzystać także z odrębnego zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 6c ustawy o CIT. Przepis ten zakłada, że dochody organizacji pożytku publicznego są wolne od podatku w części przeznaczonej na działalność statutową, o ile środki nie są wykorzystywane na działalność gospodarczą.

Stanowisko resortu jest istotne również dla osób i firm, które wsparły zbiórkę finansowo. Ministerstwo potwierdziło bowiem możliwość odliczenia przekazanych darowizn od podatku dochodowego. Dotyczy to zarówno podatników rozliczających PIT, jak i przedsiębiorstw objętych CIT. W praktyce oznacza to, że osoby fizyczne będą mogły odliczyć darowizny przekazane na rzecz Cancer Fighters w swoim zeznaniu podatkowym za 2026 rok. Limit odliczenia w przypadku PIT wynosi maksymalnie 6 proc. dochodu lub przychodu. Z kolei firmy rozliczające CIT mogą odliczyć do 10 proc. osiągniętego dochodu.

Resort finansów zaznaczył jednak, że odliczeniu podlegają wyłącznie środki odpowiednio udokumentowane. Podstawą do skorzystania z ulgi jest dowód wpłaty na rachunek bankowy fundacji lub inny dokument potwierdzający przekazanie środków. Podczas składania deklaracji podatkowej podatnik powinien wskazać zarówno kwotę przekazanej darowizny, jak i dane organizacji, która otrzymała wsparcie.

Eksperci zwracają uwagę, że jasne stanowisko Ministerstwa Finansów może mieć znaczenie także dla przyszłych internetowych zbiórek organizowanych na dużą skalę. Popularność streamów charytatywnych i akcji prowadzonych przez influencerów systematycznie rośnie, a podobne wydarzenia coraz częściej angażują setki tysięcy osób oraz ogromne środki finansowe.opóźnienia, o ile nie dotyczą wadliwości świadczeni, mogą być traktowane jako element naturalnego ryzyka gospodarczego, a tym samym jako koszty uzyskania przychodów.

JAWNOŚĆ WYNAGRODZEŃ – NOWE PRZEPISY JUŻ OD 7 CZERWCA 2026

Przepisy dotyczące jawności wynagrodzeń w Polsce, wynikające z unijnej dyrektywy (UE 2023/970), zaczną obowiązywać w pełni od 7 czerwca 2026 roku. Wcześniej, bo już 24 grudnia 2025 roku, weszła w życie nowelizacja Kodeksu pracy nakazująca ujawnianie widełek płacowych w ogłoszeniach o pracę.

Intencją dyrektywy 2023/970 w sprawie przejrzystości wynagrodzeń jest walka z dyskryminacją płacową i zmniejszanie luki płacowej kobiet i mężczyzn poprzez mechanizmy przejrzystości i egzekwowania prawa. Na mocy regulacji opracowanych na szczeblu unijnym, a następnie przełożonych na przepisy krajowe, już od 24 grudnia 2025 roku, kandydaci do pracy zyskali kodeksowe prawo do otrzymywania informacji o początkowym wynagrodzeniu lub widełkach z wyprzedzeniem umożliwiającym realne zapoznanie się z nimi, tak by negocjacje podczas procesu rekrutacji były świadome i przejrzyste. Docelowo, od 7 czerwca 2026 roku (to termin, w którym kraje członkowskie Unii Europejskiej mają wdrożyć lokalne przepisy), pracownicy zyskają dostęp do informacji o średnich poziomach wynagrodzeń w podziale na płeć dla kategorii osób wykonujących taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości. Większe organizacje podlegać będą w tym zakresie obowiązkom raportowym – jeśli tzw. luka płacowa przekroczy 5 proc. i nie da się jej obiektywnie uzasadnić, pracodawca będzie zobligowany do podjęcia działań naprawczych.

Wymogi dyrektywy zobligują firmy do przyjęcia kryteriów, widełek, średnich poziomów wynagrodzeń oraz obiektywnych, neutralnych płciowo zasad ustalania płac. Przepisy w żadnym wypadku nie nakładają na pracodawców obowiązku publikacji imiennych list wynagrodzeń wszystkich pracowników. Z punktu widzenia działów kadr, płac, HR i pracodawców, oznacza to, że transparentność powinna być budowana przede wszystkim poprzez architekturę systemu wynagrodzeń: wartościowanie stanowisk, siatki płac, jasne zasady i kryteria awansów i podwyżek oraz procesy raportowania, tak zaprojektowana transparentność wynagrodzeń będzie, zdaniem ekspertów, znacznie bezpieczniejsza prawnie i efektywniejsza procesowo.

Pójście za daleko z transparentnością niesie kilka realnych ryzyk operacyjnych: 

• Konkurenci dostają gotową mapę celów rekrutacyjnych z cenami wywoławczymi. Łowienie talentów staje się znacznie tańsze i celniejsze, co niesie szczególne ryzyko przy kluczowych rolach i wąskich specjalizacjach. 
• Następuje utrata elastyczności rekrutacyjnej. Każda nowa oferta jest natychmiast porównywana z listą. Trudno reagować na rynek, zwłaszcza przy stanowiskach niszowych albo specjalistach o silnej pozycji negocjacyjnej. 
• Publikacja imiennych stawek, może wywołać presję płacową. Osoby z niższymi wynagrodzeniami zażądają podwyżek, te powyżej nie zaakceptują obniżenia. W efekcie koszty osobowe zaczną rosnąć, a różnica w widełkach jako narzędzie różnicowania za wyniki i kompetencje, zaniknie. 

Większość firm komercyjnych nie powinna iść tą drogą. Można być w pełni transparentnym co do zasad: widełek, kryteriów awansu, metodologii wartościowania stanowisk, ścieżek wzrostu. To realizuje cele dyrektywy: równość, świadomość, redukcję luki płacowej, ale bez ryzyka kosztów operacyjnych publikacji indywidualnych stawek. 

Dyrektywa wyznacza świadomie pewne ramy. Wykraczanie poza nie powinno być decyzją strategiczną opartą na ocenie kosztów i kontekstu, a nie gestem PR-owym ani zewnętrzną presją „bycia jeszcze bardziej transparentnym”. Transparentność z zasady nie oznacza publikacji stawek.

KSeF A KOSZTY UZYSKANIA PRZYCHODÓW

Od 1 lutego 2026 r. obowiązkowy Krajowy System e-Faktur objął największych podatników, a od 1 kwietnia 2026 r. zaczął obowiązywać wszystkich przedsiębiorców. Nowe regulacje wprowadzają zasadę, zgodnie z którą faktury powinny być wystawiane wyłącznie w formie ustrukturyzowanej za pośrednictwem systemu rządowego.

Praktyka pokazuje jednak, że rzeczywistość bywa bardziej złożona. W obrocie gospodarczym nadal pojawiają się faktury wystawiane poza KSeF- w formie papierowej lub jako zwykłe pliki elektroniczne. Powstaje więc kluczowe pytanie: czy taka sytuacja wpływa na możliwość zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów (KUP)?

Problem zgłoszony przez podatnika

Jedna ze spółek, będąca podatnikiem CIT i VAT, zwróciła się o interpretację indywidualną w tej sprawie. Wskazała, że mimo obowiązku korzystania z KSeF, jej dostawcy mogą z różnych powodów wystawiać faktury poza systemem. Przyczyny obejmują m.in.:

• błędną ocenę obowiązku stosowania KSeF,
• nieprawidłową interpretację przepisów przejściowych,
• korzystanie z preferencji dla mikroprzedsiębiorców,
• problemy techniczne lub brak odpowiednich narzędzi,
• niedostateczną wiedzę w początkowym okresie obowiązywania systemu.

Spółka zapytała wprost: czy faktura wystawiona poza KSeF, mimo istniejącego obowiązku, nadal pozwala ująć wydatek w kosztach podatkowych?

Stanowisko organu: dobra wiadomość dla przedsiębiorców

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził korzystne dla podatników stanowisko. Najważniejszy wniosek jest jednoznaczny- faktura wystawiona poza KSeF nie pozbawia nabywcy prawa do zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów.

Dlaczego? Kluczowe argumenty

Brak zmian w ustawie o CIT
Wprowadzenie obowiązkowego KSeF nie wiązało się z nowelizacją przepisów dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych. Ustawodawca nie uzależnił możliwości rozpoznania kosztu od formy faktury. Oznacza to, że z perspektywy CIT nie ma znaczenia czy dokument został wystawiony w KSeF, czy poza nim.

Decydują ogólne przesłanki kosztowe
Aby wydatek mógł zostać uznany za koszt podatkowy, musi spełniać standardowe warunki, m.in.:

• być faktycznie poniesiony,
• mieć związek z działalnością gospodarczą,
• służyć osiągnięciu lub zabezpieczeniu przychodów,
• być odpowiednio udokumentowany,
• nie znajdować się w katalogu wyłączeń.

Forma faktury nie została wskazana jako jeden z warunków.

Faktura poza KSeF nadal jest dowodem księgowym
Z punktu widzenia rachunkowości kluczowe jest, aby dokument rzetelnie odzwierciedlał rzeczywistą transakcję. Faktura, niezależnie od formy, może stanowić pełnoprawny dowód księgowy, o ile zawiera wymagane elementy i jest wiarygodna.

Jak podkreśla Ministerstwo Finansów, istotą faktury jest potwierdzenie rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, a nie jej forma techniczna.

Co to oznacza w praktyce?

Interpretacja ma duże znaczenie dla przedsiębiorców funkcjonujących w realiach przejściowych. Najważniejsze wnioski:

• faktury wystawione poza KSeF mogą stanowić podstawę do rozpoznania kosztu podatkowego,
• odpowiedzialność za wystawienie faktury w KSeF spoczywa na dostawcy, a nie na nabywcy,
• błędy po stronie kontrahenta nie powinny automatycznie wpływać na prawo do kosztów.

Jednocześnie warto zachować ostrożność. Regularne otrzymywanie faktur poza systemem od tego samego kontrahenta może budzić wątpliwości, zwłaszcza na gruncie VAT. Dlatego rekomendowane jest zachowanie należytej staranności i weryfikacja partnerów biznesowych.

Podsumowanie

Interpretacja z 11 marca 2026 r. potwierdza istotną zasadę: KSeF to narzędzie systemu VAT, a nie podatku dochodowego. Brak faktury w systemie nie przekreśla prawa do ujęcia kosztu, o ile spełnione są podstawowe warunki podatkowe. Dla firm oznacza to większe bezpieczeństwo w okresie adaptacji do nowych przepisów- choć jednocześnie nie zwalnia z dbałości o jakość dokumentacji i relacje z kontrahentami.

KARY UMOWNE JEDNAK W KOSZTACH? FISKUS ZMIENIA PODEJŚCIE

Rozliczanie kar umownych w podatku CIT od lat budzi liczne spory między podatnikami a organami podatkowymi. Choć przepisy pozostają niezmienne, praktyka ich interpretacji wyraźnie ewoluuje – i najnowsze stanowisko Szefa Krajowej Administracji Skarbowej pokazuje, że coraz częściej na korzyść przedsiębiorców.

Przełomowa zmiana interpretacji

W marcu 2026 r. Szef KAS zmienił wcześniejszą, niekorzystną interpretację dotyczącą możliwości zaliczenia do kosztów podatkowych:

• kary umownej za opóźnienie w wykonaniu obowiązków gwarancyjnych,
• odsetek ustawowych od tej kary,
• kosztów postępowania sądowego wraz z odsetkami.

Ostatecznie uznano, że wydatki te mogą stanowić koszty uzyskania przychodów jako element racjonalnego ryzyka gospodarczego.

Tło sprawy

Sprawa dotyczyła spółki realizującej kontrakty infrastrukturalne w sektorze energetyczno-technicznym, obejmujące m.in. dostawę i obsługę systemów zasilania awaryjnego (UPS). Choć główne świadczenie zostało wykonane prawidłowo, spór pojawił się na etapie realizacji obowiązków gwarancyjnych. Dotyczył on charakteru przeglądów – czy powinny być realizowane w ramach wynagrodzenia ryczałtowego, czy jako dodatkowo płatne usługi.

Zamawiający naliczył kary za opóźnienie, a sąd potwierdził zasadność roszczeń. Spółka poniosła więc nie tylko koszt samej kary, ale także odsetek oraz kosztów procesu i chciała potwierdzić ich podatkową kwalifikację.

Spór z organem podatkowym

Dyrektor KIS początkowo uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. Przyjął szeroką interpretację przepisów, zgodnie z którą „wadliwość wykonania usług” obejmuje także opóźnienia. W konsekwencji uznał, że wydatki te mieszczą się w art. 16 ust. 1 pkt 22 CIT i powinny być wyłączone z kosztów podatkowych.

Spółka zaskarżyła interpretację, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, które konsekwentnie wskazuje, że katalog wyłączeń w CIT ma charakter zamknięty i nie może być rozszerzany.

Korzystne stanowisko Szefa KAS

Po analizie sprawy Szef KAS zmienił interpretację i przyznał rację podatnikowi. Potwierdził, że:

• kara umowna za opóźnienie (niezwiązana z wadliwością świadczenia) może być kosztem podatkowym,
• odsetki od tej kary są kosztem- ale dopiero w momencie ich zapłaty,
• koszty postępowania sądowego również mogą stanowić koszty uzyskania przychodów.

Rozstrzygnięcie wpisuje się w utrwaloną linię orzeczniczą NSA, zgodnie z którą przepisy wyłączające koszty należy interpretować ściśle.

Co to oznacza dla firm?

Nowe podejście organów podatkowych ma istotne znaczenie praktyczne, szczególnie dla firm realizujących duże kontrakty, w których kary umowne są standardowym elementem.

Najważniejsze wnioski:

• nie każda kara umowna automatycznie wyłącza możliwość zaliczenia jej do kosztów,
• kluczowe znaczenie ma charakter naruszenia- opóźnienie to nie to samo co wada usługi lub towaru,
• wydatki wynikające z normalnego ryzyka biznesowego mogą być kosztem podatkowym,
• również koszty sporów sądowych, jeśli pozostają w związku z działalnością, mogą być rozliczane podatkowo.

Podsumowanie

Zmiana interpretacji to kolejny sygnał, że fiskus zaczyna uwzględniać ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych. Dla przedsiębiorców oznacza to większą przewidywalność i bezpieczeństwo w rozliczeniach CIT. Kary umowne za opóźnienia, o ile nie dotyczą wadliwości świadczeni, mogą być traktowane jako element naturalnego ryzyka gospodarczego, a tym samym jako koszty uzyskania przychodów.

KIEDY MAMY DO CZYNIENIA Z ZALEGŁYM URLOPEM WYPOCZYNKOWYM?

Zgodnie z art. 161 Kodeksu pracy pracodawca powinien udzielić urlopu pracownikowi w roku kalendarzowym, w którym ten uzyskał do niego prawo. W praktyce pracodawcy nie dysponują jednak skutecznymi środkami prawnymi, które pozwalałyby wymusić wykorzystanie urlopu w bieżącym roku. Wysyłanie pracownika na przymusowy urlop, nawet w przypadku przestoju w pracy, bez jego zgody, jest niezgodne z prawem.

Po drugie, może zdarzyć się sytuacja, że pracownik, choć rozplanuje cały swój urlop w bieżącym roku, nie wykorzysta go (lub urlop zostanie przerwany) z powodu choroby, urlopów związanych z macierzyństwem lub innych przyczyn określonych w art. 165 Kodeksu pracy. Pracodawca powinien wtedy udzielić urlopu w późniejszym terminie. Nie zawsze jest to jednak możliwe przed końcem roku kalendarzowego, w szczególności, jeżeli niezdolność do pracy jest długotrwała.

Według Kodeksu pracy, pracodawca udziela pracownikowi urlopu zaległego do 30 września następnego roku kalendarzowego. To oznacza, że zatrudniony powinien rozpocząć korzystanie z urlopu zaległego najpóźniej 30 września. Ponadto w wyroku z 9 maja 2013 r., II PK 199/12, Sąd Najwyższy uznał, że zaległy urlop wypoczynkowy powinien być udzielany przed bieżącym urlopem wypoczynkowym. 

Pracownik powinien wykorzystać urlop zaległy do 30 września kolejnego roku kalendarzowego, jeśli jednak pomimo tego obowiązku urlop nie został wykorzystany, to dzień 30 września będzie początkiem biegu przedawnienia prawa do zaległego urlopu wypoczynkowego.

 Nieudzielenie urlopu zaległego w terminie do 30 września następnego roku stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracowniczym.

W okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracodawca – zgodnie art. 167 Kodeksu pracy – może udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego (zarówno bieżącego, jak i zaległego) bez wniosku pracownika, a nawet bez jego zgody. Zatem decyzję o udzieleniu urlopu pracodawca podejmuje jednostronnie, niezależnie od faktu, czy wypowiedzenia umowy dokonał pracodawca, czy pracownik.

W pozostałych przypadkach Kodeks pracy nie przewiduje uprawnień pracodawcy do wysyłania pracowników na „przymusowy”, zaległy urlop wypoczynkowy. W tym zakresie należy kierować się przede wszystkim orzecznictwem. Tam też przeważa opinia, że pracodawca może skierować pracownika na zaległy urlop do 30 września, nawet bez uzyskania jego zgody. To stanowisko (zważając na sankcje wobec pracodawcy, który nie udzieli zaległego urlopu w terminie) popiera Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi interpelację nr 8918.

FUNDACJA RODZINNA – NIE TYLKO OCHRONA MAJĄTKU. JAK MOŻNA WSPIERAĆ CZŁONKÓW RODZINY?

Fundacja rodzinna kojarzy się przede wszystkim z ochroną majątku i planowaniem sukcesji. W praktyce jej rola może być jednak znacznie szersza. To narzędzie, które pozwala nie tylko zarządzać aktywami, ale również w przemyślany sposób wspierać członków rodziny fundatora.

Świadczenia wypłacane przez fundację mogą obejmować różne obszary życia – od edukacji, przez zdrowie, aż po wsparcie w trudnych sytuacjach życiowych. Zakres pomocy można elastycznie dopasować do potrzeb rodziny oraz zasad określonych przez fundatora w statucie fundacji.

Poniżej przedstawiamy przykłady świadczeń, które fundacja rodzinna może realizować.

• Finansowanie leczenia i rehabilitacji

Fundacja rodzinna może pokrywać koszty związane z leczeniem członków rodziny – w tym specjalistyczne zabiegi, rehabilitację czy zakup sprzętu medycznego. Takie wsparcie ma szczególne znaczenie w przypadku przewlekłych chorób lub nagłych problemów zdrowotnych wymagających kosztownych terapii. Fundacja może także finansować prywatne ubezpieczenia zdrowotne lub dostęp do wysokiej jakości opieki medycznej.

• Finansowanie edukacji

Świadczenia z fundacji mogą obejmować również koszty edukacji, takie jak:

• czesne za studia w Polsce lub za granicą,
• kursy i szkolenia specjalistyczne,
• zakwaterowanie podczas studiów,
• zakup materiałów edukacyjnych.

Fundator może także określić dodatkowe warunki, np. powiązać wsparcie z wyborem określonego kierunku studiów lub osiąganiem określonych wyników w nauce.

• Stypendia naukowe dla utalentowanych członków rodziny

Fundacja może przyznawać stypendia naukowe osobom osiągającym ponadprzeciętne wyniki w nauce lub prowadzącym działalność badawczą. Tego rodzaju wsparcie pozwala rozwijać talenty i realizować ambitne projekty naukowe. Kryteria przyznawania stypendiów mogą być jasno określone przez fundatora i nawiązywać np. do rodzinnych tradycji czy wspierania określonych dziedzin nauki.

• Wsparcie osób z niepełnosprawnościami

Fundacja rodzinna może również zapewniać wsparcie osobom z niepełnosprawnościami poprzez finansowanie:

• specjalistycznej opieki,
• rehabilitacji,
• sprzętu wspomagającego codzienne funkcjonowanie,
• adaptacji mieszkań.

Takie działania poprawiają komfort życia i zwiększają samodzielność osób wymagających dodatkowego wsparcia.

• Pomoc w trudnych sytuacjach życiowych

Fundacja może pełnić funkcję rodzinnego zabezpieczenia finansowego. W sytuacjach kryzysowych – takich jak utrata pracy, poważna choroba czy wypadek – możliwe jest wypłacenie zapomogi lub jednorazowego świadczenia.

Dzięki temu członkowie rodziny mogą liczyć na wsparcie w trudnym momencie, bez ryzyka nagłego pogorszenia sytuacji finansowej.

• Rodzinna „emerytura”

Fundacja może także wypłacać regularne świadczenia dla seniorów w rodzinie, tworząc swoistą formę prywatnej lub rodzinnej emerytury. Tego typu rozwiązanie pozwala zapewnić starszemu pokoleniu stabilność finansową i poczucie bezpieczeństwa, a także może obejmować dodatkowe wsparcie np. w zakresie opieki zdrowotnej czy aktywności rekreacyjnych.

• Wsparcie na start w dorosłość lub biznes

Fundacja rodzinna może również wspierać młodsze pokolenie poprzez finansowanie:

• rozpoczęcia działalności gospodarczej,
• zakupu pierwszego mieszkania,
• rozwoju kariery zawodowej.

Takie wsparcie może być uzależnione od spełnienia określonych warunków – np. ukończenia studiów, zdobycia doświadczenia zawodowego czy zaangażowania w działalność rodzinnego biznesu.

Jak pokazują powyższe przykłady, fundacja rodzinna może pełnić znacznie szerszą rolę niż tylko ochrona majątku i planowanie sukcesji. Przy odpowiednim zaprojektowaniu staje się narzędziem wspierającym członków rodziny w wielu obszarach życia – od edukacji i zdrowia po rozwój zawodowy czy zabezpieczenie finansowe. To właśnie elastyczność w określaniu zasad wypłaty świadczeń sprawia, że fundacja może być dopasowana do indywidualnych potrzeb i wartości danej rodziny.

NAJEM PRYWATNY A JEDNOOSOBOWA DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA

Coraz częściej zdarza się, że przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą wynajmują prywatne mieszkania. W takiej sytuacji pojawiają się pytania o obowiązki podatkowe – zarówno w zakresie podatku dochodowego (PIT), jak i podatku VAT.

Najem prywatny a podatek dochodowy (PIT)

Sposób opodatkowania zależy przede wszystkim od tego, czy najem jest prowadzony w ramach działalności gospodarczej, czy poza nią. Jeśli najem jest elementem działalności gospodarczej – przychody są opodatkowane zgodnie z formą opodatkowania wybraną dla firmy (np. skala podatkowa, podatek liniowy). Jeśli jest to najem prywatny, czyli prowadzony poza działalnością gospodarczą -obowiązuje ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

Stawki ryczałtu wynoszą:

• 8,5% – dla przychodów z najmu do 100 000 zł rocznie,
• 12,5% – od nadwyżki ponad 100 000 zł.

Podatek wpłaca się miesięcznie lub kwartalnie (po spełnieniu warunków) do 20. dnia następnego miesiąca lub miesiąca po kwartale, na indywidualny mikrorachunek podatkowy.

Najem prywatny a VAT

Z punktu widzenia przepisów VAT nawet najem prywatny jest uznawany za działalność gospodarczą. Oznacza to, że osoba wynajmująca nieruchomość jest traktowana jako podatnik VAT. Nie oznacza to jednak automatycznie konieczności naliczania podatku VAT od czynszu. W przypadku wynajmu mieszkań często ma zastosowanie zwolnienie z VAT.

Usługa najmu może korzystać ze zwolnienia, jeśli łącznie spełnione są następujące warunki:

• wynajmowana nieruchomość ma charakter mieszkalny,
• wynajem odbywa się na własny rachunek,
• lokal jest wynajmowany wyłącznie na cele mieszkaniowe (np. dla lokatora lub społecznej agencji najmu).

Jeżeli przedsiębiorca jest czynnym podatnikiem VAT, powinien mimo zwolnienia:

• ująć najem w ewidencji sprzedaży VAT jako sprzedaż zwolnioną,
• wykazać ją w pliku JPK_VAT w okresie powstania obowiązku podatkowego.

Obowiązek podatkowy powstaje zazwyczaj z chwilą wystawienia faktury lub otrzymania zapłaty.

Jak rozliczać media przy najmie?

W praktyce bardzo często pojawia się pytanie, czy opłaty za media – takie jak energia elektryczna, woda, gaz czy ogrzewanie – powinny być traktowane jako część usługi najmu, czy jako odrębne świadczenie. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem organów podatkowych oraz orzecznictwem sądów, media w wielu przypadkach nie są elementem jednej kompleksowej usługi najmu, lecz stanowią odrębne świadczenia, które należy rozliczać osobno.

Taka sytuacja występuje przede wszystkim wtedy, gdy najemca ma realny wpływ na wysokość zużycia mediów. Przykładowo, gdy w lokalu zamontowane są liczniki lub podliczniki, a rozliczenie następuje na podstawie faktycznego zużycia prądu czy wody. Wówczas właściciel mieszkania jedynie przenosi koszt tych usług na najemcę, a opłaty za media traktowane są jako odrębne świadczenia. W konsekwencji opłaty za media nie podlegają opodatkowaniu według zasad właściwych dla usługi najmu, lecz zgodnie z zasadami i stawkami właściwymi dla poszczególnych usług. Oznacza to, że należy je rozpatrywać oddzielnie od czynszu najmu.

RACHUNEK NIE ZASTĄPI FAKTURY W KSEF

Wraz z wprowadzeniem Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) pojawia się wiele pytań dotyczących nowych obowiązków przedsiębiorców. Jednym z częściej powtarzanych mitów jest przekonanie, że wystawianie rachunków zamiast faktur pozwoli uniknąć korzystania z systemu. Niestety, takie założenie jest błędne i może prowadzić do problemów z rozliczeniami podatkowymi.

Kto będzie objęty obowiązkiem KSeF?

Zgodnie z przepisami ustawy o VAT, obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych dotyczy podatników VAT. Warto pamiętać, że definicja podatnika w przepisach jest bardzo szeroka – obejmuje każdą osobę fizyczną lub prawną prowadzącą działalność gospodarczą w rozumieniu VAT. Co ważne, status podatnika mają również przedsiębiorcy korzystający ze zwolnienia podmiotowego z VAT (np. ze względu na limit obrotów). Oznacza to, że sama rezygnacja z wystawiania faktur na rzecz rachunków nie zwalnia z obowiązków wynikających z przepisów.

Kiedy faktura ustrukturyzowana nie jest obowiązkowa?

Przepisy przewidują kilka wyjątków, w których nadal można dokumentować sprzedaż poza systemem KSeF. Dotyczy to m.in.:

• sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (B2C),
• transakcji z podmiotami bez siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce,
• niektórych usług dokumentowanych biletami pełniącymi funkcję faktury (np. przejazdy autostradą czy bilety kolejowe).

Liczy się charakter transakcji, nie nazwa dokumentu

Zmiana nazwy dokumentu z „faktury” na „rachunek” nie zmienia charakteru transakcji ani obowiązków wynikających z przepisów. Jeśli dana sprzedaż powinna być udokumentowana fakturą, przedsiębiorca nadal będzie zobowiązany do jej wystawienia zgodnie z obowiązującymi regulacjami. Dlatego w najbliższym czasie szczególnie ważne będzie przygotowanie firmy na zmiany związane z KSeF – zarówno od strony organizacyjnej, jak i systemowej. Wdrożenie odpowiednich narzędzi oraz właściwe przygotowanie procesów księgowych pozwoli uniknąć błędów i zapewni zgodność z przepisami.

ZMIANA CZASU ZIMOWEGO NA LETNI A CZAS PRACY

Czy wiesz, jakie akty prawne regulują zmianę czasu zimowego na letni oraz letniego na zimowy? Zasady wprowadzania „czasu letniego” i „zimowego” reguluje:

• Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022-2026; Dziennik Ustaw 2022 poz. 539
• Ustawa z dnia 10 grudnia 2003 r. o czasie urzędowym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej – Dziennik Ustaw 2004 nr 16 poz. 144

Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną, natomiast za czas niewykonywania pracy tylko wówczas, gdy przewidują to przepisy prawa pracy. Przepisy niestety nie określają wprost, czy wynagrodzenie należy się za godzinę nieprzepracowaną wynikającą ze zmiany czasu.

Zmiana czasu – z zimowego na letni – oznacza, że w nocy z soboty 28 marca na niedzielę 29 marca 2026 zegarki przestawimy z godziny 2:00 na 3:00 w nocy, czyli „do przodu”, wskutek czego pracownicy przepracują o jedną godzinę mniej niż obowiązujący ich zaplanowany dobowy wymiar czasu pracy w danym dniu roboczym. Biorąc pod uwagę fakt, iż pracownik byłby stratny (z przyczyn niezawinionych) jedną stawkę godzinową, należy dokonać rekompensaty finansowej za utraconą godzinę pracy. Wynagrodzenie należy wypłacić za taką liczbę godzin, jaką pracownik powinien przepracować w danym okresie rozliczeniowym zgodnie z wymiarem czasu pracy, w jakim jest zatrudniony.

Niewypracowanie obowiązującego pracownika dobowego wymiaru czasu pracy, w związku z przesunięciem czasu z zimowego na letni, nie może powodować dla pracownika negatywnych konsekwencji. Dlatego też pracownicy, których wynagrodzenie określone zostało stałą stawką miesięczną, za pracę w kwietniu tego roku, otrzymają wynagrodzenie za pełen miesięczny wymiar czasu pracy ustalony na dany okres rozliczeniowy zgodnie z art. 130 Kodeksu pracy.  W przypadku, gdy pracownik jest wynagradzany stawką godzinową, również powinien otrzymać wynagrodzenie za taką liczbę godzin, jaką powinien przepracować zgodnie z wymiarem czasu pracy, który go obowiązuje i liczbą godzin, jaka przypada do przepracowania w danym okresie rozliczeniowym. Utraconą godzinę pracy, w związku z przesunięciem czasu zimowego na letni, należy zrekompensować pracownikowi wynagrodzeniem przestojowym.

Za porę nocną uważa się (ramowo) kolejne 8 godzin pomiędzy 21:00 a 7:00. W przepisach wewnątrzzakładowych, czyli w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy, w drodze obwieszczenia pracodawcy lub w pisemnej informacji przekazywanej pracownikowi w ciągu 7 dni od dnia zawarcia umowy o pracę pracodawca może ustalić indywidualnie przedział czasowy określony w zakładzie pracy jako pora nocna. Z mojej praktyki wynika, że najczęściej są to godziny pomiędzy 22:00 a 6:00.

Pracownikom pracującym w nocy podczas zmiany czasu z zimowego na letni pracodawca powinien wypłacić wynagrodzenie również za nieprzepracowaną godzinę z powodu przesunięcia czasu. Pracownikowi nie należy natomiast wypłacać dodatku nocnego za godzinę nieprzepracowaną z powodu zmiany czasu, gdyż pracownik faktycznie przepracuje w nocy 7 godzin, a nie 8 godzin.

PĄCZKI DLA PRACOWNIKÓW, A KOSZTY PODATKOWE. CZY TŁUSTY CZWARTEK MOŻE BYĆ KOSZTEM UZYSKANIA PRZYCHODÓW?

Zbliżamy się do jednego z najbardziej lubianych dni w kalendarzu – tłustego czwartku. Obok klasycznych dylematów, takich jak wybór najlepszej cukierni czy liczba kalorii ukrytych w lukrze, pojawia się też pytanie zdecydowanie mniej słodkie, ale za to bardzo praktyczne. Czy zakup pączków dla pracowników może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów? A może to wydatek, który fiskus uzna za czystą przyjemność, a nie element działalności gospodarczej?

Choć na pierwszy rzut oka pytanie o to, czy pączek wpływa na motywację pracownika, może wydawać się żartobliwe, w praktyce ma ono realne znaczenie podatkowe. To właśnie od odpowiedzi na nie zależy, czy faktura za słodkości bezpiecznie trafi do kosztów, czy też wywoła u księgowych chwilę zawahania.

Z punktu widzenia podatku dochodowego kluczowe znaczenie mają ogólne zasady wynikające z ustaw o PIT i CIT. Zarówno art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazują, że kosztami uzyskania przychodów mogą być wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów albo zachowania lub zabezpieczenia ich źródła. W praktyce oznacza to konieczność wykazania związku – choćby pośredniego – pomiędzy danym wydatkiem a prowadzoną działalnością gospodarczą.

Właśnie w tym miejscu pojawia się pytanie, czy zakup pączków z okazji tłustego czwartku spełnia to kryterium. Organy podatkowe w licznych interpretacjach przyjęły w tym zakresie dość przyjazne podejście. Zwracają uwagę, że słodki poczęstunek dla pracowników ma charakter integracyjno-motywacyjny i wpisuje się w szeroko rozumiane koszty pracownicze. Tego typu wydatki wpływają na atmosferę w pracy, sprzyjają integracji zespołu i budują pozytywne relacje pomiędzy pracownikami a pracodawcą. W konsekwencji mogą przekładać się na większe zaangażowanie i efektywność pracy, a więc także na przychody przedsiębiorstwa. Z tego względu zakup pączków dla pracowników w tłusty czwartek co do zasady może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów.

Znacznie mniej optymistycznie wygląda natomiast kwestia podatku od towarów i usług. Prawo do odliczenia VAT, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, przysługuje wyłącznie w takim zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. I właśnie na tym etapie fiskus stawia wyraźną granicę.

W interpretacjach indywidualnych wydawanych na przestrzeni lat organy podatkowe konsekwentnie odmawiają podatnikom prawa do odliczenia VAT od zakupu pączków dla pracowników. Stanowisko to zostało również potwierdzone w orzecznictwie sądowym, w tym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 17 lipca 2019 r. Sąd uznał, że przekazywanie pracownikom artykułów spożywczych do spożycia w trakcie bieżącej pracy nie pozostaje w wystarczającym związku z działalnością gospodarczą, aby uzasadniać odliczenie podatku naliczonego. Argumenty dotyczące poprawy atmosfery pracy czy budowania relacji zespołowych, które znalazły uznanie przy podatku dochodowym, w przypadku VAT okazały się niewystarczające.

Wniosek? Tłusty czwartek w firmie może być nie tylko miłym gestem wobec pracowników, ale także podatkowo uzasadnionym elementem polityki pracowniczej. A to sprawia, że smak pączka staje się jeszcze nieco słodszy. Należy jednak mieć na uwadze, że wydatki te z pewnością zaliczymy do kosztów uzyskania przychodu, nie odliczymy jednak od nich podatku VAT.

ULGA SPONSORINGOWA – JAK ROZLICZYĆ 150% KOSZTÓW W PIT I CIT?

Ulga sponsoringowa, obowiązująca od 1 stycznia 2022 r., to rozwiązanie podatkowe skierowane do przedsiębiorców, którzy angażują się w działalność społecznie użyteczną. Jej celem jest wspieranie inicjatyw z obszaru sportu, kultury, nauki oraz szkolnictwa wyższego, a jednocześnie stworzenie firmom możliwości uzyskania wymiernych korzyści podatkowych.

Istota ulgi sponsoringowej polega na tym, że przedsiębiorca może odliczyć od podstawy opodatkowania dodatkowe 50% wydatków poniesionych na wskazane w przepisach cele. Oznacza to, że dany wydatek najpierw w całości stanowi koszt uzyskania przychodu, a następnie jego połowa może zostać ponownie odliczona przy obliczaniu podatku. W praktyce podatnik rozlicza więc w podatku dochodowym aż 150% poniesionego kosztu. Z preferencji tej mogą korzystać zarówno podatnicy PIT prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą, jak i podatnicy CIT uzyskujący dochody inne niż zyski kapitałowe, przy czym wysokość odliczenia nie może przekroczyć dochodu osiągniętego w danym roku podatkowym.

Ulga obejmuje wydatki ponoszone na działalność sportową, w tym finansowanie klubów sportowych realizujących swoje cele statutowe, przyznawanie stypendiów sportowych oraz organizację imprez sportowych, o ile nie mają one charakteru imprez masowych. Przepisy precyzują również, czym jest stypendium sportowe – musi to być bezzwrotne świadczenie pieniężne, przyznawane za osiągnięcia sportowe lub na przygotowanie do zawodów przez uprawnione podmioty, takie jak kluby sportowe, organizacje pożytku publicznego czy jednostki samorządu terytorialnego.

Preferencja podatkowa obejmuje także wydatki związane z działalnością kulturalną. W tym przypadku chodzi przede wszystkim o finansowanie instytucji kultury wpisanych do odpowiednich rejestrów oraz działalności kulturalnej prowadzonej przez uczelnie artystyczne i publiczne szkoły artystyczne.

Trzecim obszarem objętym ulgą jest wsparcie szkolnictwa wyższego i nauki. Do kosztów kwalifikowanych zaliczają się m.in. stypendia dla studentów i doktorantów, finansowanie opłat za kształcenie pracowników, wynagrodzenia studentów odbywających u przedsiębiorcy staże i praktyki, a także koszty studiów dualnych. Przepisy pozwalają również na odliczenie wynagrodzeń wypłacanych absolwentom uczelni, którzy zostali zatrudnieni za pośrednictwem akademickich biur karier. Warto przy tym pamiętać, że część tych wydatków podlega odliczeniu wyłącznie wtedy, gdy została poniesiona na podstawie umowy zawartej pomiędzy przedsiębiorcą a uczelnią. Z ulgi nie mogą natomiast skorzystać podatnicy będący założycielami uczelni niepublicznych.

Korzyści podatkowe wynikające z ulgi sponsoringowej są bardzo konkretne. Jak wskazuje Ministerstwo Finansów, przedsiębiorca, który przeznaczy 20 000 zł na wsparcie muzeum w zamian za działania promocyjne i rozlicza się podatkiem liniowym według stawki 19%, obniży swój podatek dochodowy łącznie o 5 700 zł. Na tę kwotę składa się zarówno zaliczenie wydatku do kosztów uzyskania przychodu, jak i dodatkowe odliczenie 50% poniesionego kosztu od podstawy opodatkowania.

Przy korzystaniu z ulgi na sponsoring kluczowe znaczenie ma prawidłowe zakwalifikowanie danego wydatku jako sponsoringu właściwego. To właśnie od tego rozróżnienia zależy, czy przedsiębiorca będzie mógł zaliczyć wydatek do kosztów uzyskania przychodów oraz skorzystać z dodatkowego 50% odliczenia w ramach ulgi sponsoringowej.

Sponsoring właściwy występuje wówczas, gdy pomiędzy sponsorem a podmiotem sponsorowanym dochodzi do świadczenia wzajemnego. Przedsiębiorca, przekazując środki finansowe lub rzeczowe, otrzymuje w zamian określone korzyści o charakterze reklamowym, promocyjnym lub informacyjnym. Może to być na przykład ekspozycja logo firmy, informacja o sponsorze w materiałach promocyjnych, na stronie internetowej lub podczas wydarzeń. Tego rodzaju działania służą budowaniu rozpoznawalności marki i w naturalny sposób mogą pozostawać w związku z osiąganymi przychodami. Właśnie ten związek przyczynowo-skutkowy sprawia, że wydatek na sponsoring właściwy co do zasady spełnia definicję kosztu uzyskania przychodu, a dodatkowo pozwala skorzystać z preferencji podatkowej w postaci ulgi na sponsoring.

Inaczej sytuacja wygląda w przypadku sponsoringu niewłaściwego. Mamy z nim do czynienia wtedy, gdy sponsor nie otrzymuje żadnego świadczenia wzajemnego ze strony podmiotu sponsorowanego. Brak elementu reklamowego czy promocyjnego powoduje, że taki wydatek ma w istocie charakter darowizny. A darowizny – zgodnie z przepisami o podatku dochodowym – nie stanowią kosztów uzyskania przychodów i nie mogą być objęte ulgą sponsoringową. Takie stanowisko potwierdził również Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 21 października 2022 r., wskazując wprost, że w przypadku braku świadczenia wzajemnego poniesione wydatki należy traktować jako darowiznę, a więc sponsoring niewłaściwy.

W praktyce oznacza to, że dla celów podatkowych niezwykle istotne jest odpowiednie ukształtowanie relacji sponsoringowej oraz właściwe udokumentowanie świadczeń otrzymywanych przez sponsora. To właśnie one decydują o możliwości rozpoznania kosztu i skorzystania z preferencji podatkowej.

Odliczenia w ramach ulgi sponsoringowej dokonuje się w zeznaniu rocznym za rok, w którym poniesiono wydatki, dołączając informację PIT-CSR albo CIT-CSR, zawierającą szczegółowy wykaz kosztów objętych odliczeniem.

TERMIN WYPŁATY EKWIWALENTU ZA URLOP

Od 27.01.2026 r. obowiązują przepisy, które po raz pierwszy odnoszą się wprost do terminu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. W przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy oraz niewykorzystania urlopu wypoczynkowego, ekwiwalent powinien zostać wypłacony w terminie wypłaty wynagrodzenia za pracę lub w terminie 10 dni od dnia rozwiązania umowy lub wygaśnięcia stosunku pracy.

Dotychczas art.  171 Kodeksu pracy nie zawierał konkretnego wskazania, kiedy pracodawca wypłaca ekwiwalent. Roszczenie o wypłatę ekwiwalentu za urlop było wymagalne od dnia rozwiązania umowy o pracę. Zgodnie z nowymi przepisami terminem wypłaty ekwiwalentu urlopowego będzie dzień wypłaty wynagrodzenia za pracę ustalony zgodnie z art. 85 Kodeksu pracy. Jeżeli dzień ten wypada przed zakończeniem stosunku pracy, wypłaty ekwiwalentu pieniężnego dokonuje się w terminie 10 dni od zakończenia stosunku pracy. Gdy taki termin jest dniem wolnym od pracy, ekwiwalent wypłaca się w dniu poprzedzającym

KSEF 2026 A ODLICZENIE VAT: FISKUS USPOKAJA PODATNIKÓW W KLUCZOWEJ INTERPRETACJI

Obowiązkowy Krajowy System e-Faktur (KSeF) startuje 1 lutego 2026 r. i już teraz budzi ogromne emocje wśród przedsiębiorców – podatników VAT. Jedno z najczęściej zadawanych pytań brzmi: czy nabywca straci prawo do odliczenia VAT, jeśli kontrahent wystawi fakturę niezgodnie z nowymi przepisami i poza KSeF? 

Na kilka tygodni przed wejściem systemu w życie Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację, która rozstrzyga jedną z największych wątpliwości rynku. Chodzi o interpretację indywidualną z 2 stycznia 2026 r. (sygn. 0111-KDIB3-1.4012.857.2025.1.MSO), opublikowaną 7 stycznia 2026 r. Jej znaczenie dla rozliczeń VAT po wdrożeniu KSeF trudno przecenić. 

Od 1 lutego 2026 r. zasadą stanie się wystawianie faktur wyłącznie w formie faktur ustrukturyzowanych, za pośrednictwem KSeF. Obowiązek ten będzie wprowadzany etapami: 

• od 1 lutego 2026 r. – dla podatników, których sprzedaż w 2024 r. przekroczyła 200 mln zł brutto, 
• od 1 kwietnia 2026 r. – dla pozostałych podatników. 

Jednocześnie do 31 grudnia 2026 r. ustawodawca przewidział okres przejściowy. W tym czasie możliwe będzie wystawianie faktur poza KSeF (papierowych lub elektronicznych), o ile miesięczna wartość sprzedaży udokumentowanej w ten sposób nie przekroczy 10 000 zł brutto. Po przekroczeniu tego limitu obowiązek wystawiania faktur w KSeF powstanie od faktury, którą limit przekroczono. 

Co istotne, od 1 lutego 2026 r. wszyscy podatnicy VAT będą zobowiązani do odbierania faktur za pośrednictwem KSeF. 

Choć ustawodawca przewidział wyjątki i okresy przejściowe, praktyka gospodarcza pokazuje, że nie wszyscy dostawcy będą gotowi na czas. Błędy, brak wiedzy, awarie systemów czy mylna ocena statusu podatnika mogą sprawić, że po 31 stycznia 2026 r. nabywcy nadal będą otrzymywać: 

• faktury papierowe, 
• „zwykłe” faktury elektroniczne (PDF, e-mail), 
  wystawione z pominięciem KSeF, mimo istnienia takiego obowiązku. 

To właśnie z myślą o takim scenariuszu jedna ze spółek komandytowych – czynny podatnik VAT i CIT – wystąpiła do Dyrektora KIS o interpretację indywidualną, chcąc zabezpieczyć swoje prawo do odliczenia VAT. 

Pytanie do fiskusa: czy brak KSeF blokuje odliczenie VAT? 

Spółka wskazała, że: 

• nabywane towary i usługi służą wyłącznie czynnościom opodatkowanym, 
• nie występują przesłanki negatywne z art. 88 ustawy o VAT, 
• wydatki spełniają kryteria kosztów uzyskania przychodów w CIT. 

Jednocześnie założyła, że może otrzymywać faktury wystawione poza KSeF, mimo obowiązku ich ustrukturyzowania. Kluczowe pytanie brzmiało: czy w takiej sytuacji zachowa prawo do odliczenia VAT naliczonego? 

Zdaniem spółki – tak. Prawo do odliczenia VAT nie powinno zależeć od tego, czy sprzedawca prawidłowo wywiązał się z obowiązku technicznego wystawienia faktury w KSeF. 

Stanowisko Dyrektora KIS: nabywca jest chroniony 

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w całości podzielił stanowisko spółki. Organ uznał, że otrzymanie faktury wystawionej z naruszeniem obowiązku korzystania z KSeF nie pozbawia nabywcy prawa do odliczenia VAT, o ile spełnione są ogólne warunki z art. 86 ustawy o VAT i nie zachodzą przesłanki negatywne z art. 88. 

Kluczowe znaczenie ma fakt, że: 

• transakcja jest rzeczywista, 
• towary lub usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, 
• nabywca jest czynnym podatnikiem VAT, 
• faktura dokumentuje zdarzenie gospodarcze podlegające opodatkowaniu. 

Brak wystawienia faktury w KSeF nie został wskazany w art. 88 ustawy o VAT jako przesłanka wyłączająca prawo do odliczenia. 

Dlaczego faktura poza KSeF nie odbiera prawa do odliczenia? 

W interpretacji Dyrektor KIS podkreślił kilka fundamentalnych zasad: 

1. Zasada neutralności VAT 
   Prawo do odliczenia VAT jest podstawową zasadą systemu podatku od towarów i usług. Jego ograniczenie musi wynikać wprost z przepisów. 
2. Zamknięty katalog wyłączeń 
   Art. 88 ustawy o VAT zawiera zamkniętą listę sytuacji, w których podatnik traci prawo do odliczenia. Faktura wystawiona poza KSeF nie została tam wskazana. 
3. Znaczenie rzeczywistego zdarzenia gospodarczego 
   Jeżeli faktura – nawet wystawiona wadliwie – odzwierciedla realną transakcję, pozostaje dowodem prawa do odliczenia VAT. 
4. Sankcje dotyczą wystawcy, nie nabywcy 
   Ewentualne kary za niewystawienie faktury w KSeF obciążają sprzedawcę, na którym ciąży obowiązek jej wystawienia. 

Co to oznacza dla podatników VAT? 

Interpretacja Dyrektora KIS stanowi istotne uspokojenie dla rynku. Nabywcy nie muszą obawiać się utraty prawa do odliczenia VAT wyłącznie z powodu błędów dostawców związanych z KSeF. Kluczowe pozostają niezmiennie: 

• realność transakcji, 
• związek wydatku z działalnością opodatkowaną, 
• status podatnika VAT. 

Jednocześnie warto pamiętać, że interpretacja indywidualna formalnie chroni przede wszystkim podmiot, na którego wniosek została wydana. Dodatkowo pojawia się istotna wątpliwość: interpretacja została wydana w stanie prawnym sprzed wejścia w życie obligatoryjnego KSeF. To sprawia, że choć kierunek wykładni jest jednoznaczny, podatnicy powinni nadal zachować ostrożność i monitorować dalsze stanowisko organów podatkowych. Mimo to taki stanowisko Dyrektora KIS stanowi ważny sygnał dla praktyki i pozwala zakładać, że prawo do odliczenia VAT nie będzie kwestionowane wyłącznie z powodu formalnych błędów dostawcy. 

OKRESY WLICZANE DO STAŻU PRACY

Od 1 stycznia 2026 r. weszły w życie zmiany dotyczące okresów wliczanych do stażu pracy. W związku z tym ZUS udostępnił na platformie eZUS wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy – wniosek USP. Wniosek można składać tylko drogą elektroniczną. Do ww. okresów należą m.in. prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i współpracy przy tej działalności oraz praca na podstawie umów cywilnoprawnych (zlecenia, agencyjnej i umów o świadczenie usług).

W przypadku osób, które świadczyły pracę na podstawie umowy zlecenia, ale posiadały status studenta i w związku z tym były zwolnione z obowiązku podlegania składkom na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, dokumentem poświadczającym staż pracy może być inny dokument, np. umowa zlecenie, rachunki do umów zlecenie, a także zaświadczenie od Zleceniodawcy o okresach pracy na podstawie umowy zlecenie. Najbardziej wiarygodnym i niepodważalnym dokumentem w tym przypadku będzie zaświadczenie od Zleceniodawcy.

EKWIWALENT ZA NIEWYKORZYSTANY URLOP

Do tej pory według przepisów Kodeksu Pracy ekwiwalent za niewykorzystany urlop musiał być wypłacany ostatniego dnia pracy pracownika. Trwają pracę na zmianą tego przepisu, aby można było go wypłacać wraz z ostatnim wynagrodzeniem, czyli np. ktoś zwolniony 31 grudnia, powinien otrzymać ekwiwalent za niewykorzystany urlop 31 grudnia, natomiast po zmianie przepisów będzie można go wypłacić z wynagrodzeniem za grudzień do 10-tego stycznia (jesli firma ma wypłaty wynagrodzenie z przesunięciem).

KSEF 2026: NOWY SYSTEM UŁATWI WYKRYWANIE FIKCYJNEGO SAMOZATRUDNIENIA

Wraz z uruchomieniem Krajowego Systemu e-Faktur administracja publiczna zyska zupełnie nowe narzędzie do kontroli rynku pracy. KSeF, połączony z danymi skarbówki, ZUS oraz nowymi uprawnieniami Państwowej Inspekcji Pracy, umożliwi automatyczne wykrywanie nieprawidłowości – bez kontroli w terenie i bez konieczności zgłoszeń ze strony pracowników. 

Krajowy System e-Faktur (KSeF) to system służący do wystawiania, przesyłania, odbierania i przechowywania faktur ustrukturyzowanych. Od 1 lutego 2026 r. jego stosowanie będzie wdrażane etapami i obejmie wszystkich przedsiębiorców oraz podmioty wystawiające faktury w Polsce. Oficjalnym celem systemu jest cyfryzacja procesów fakturowania i księgowania oraz ograniczenie błędów formalnych. 

Rola KSeF nie ograniczy się jednak wyłącznie do porządkowania obiegu dokumentów. Integracja systemu z danymi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz nowymi kompetencjami Państwowej Inspekcji Pracy stworzy spójny ekosystem analityczny, który pozwoli państwu na masową i automatyczną analizę umów B2B. 

Dzięki połączeniu informacji o fakturach, składkach ZUS i relacjach biznesowych administracja publiczna uzyska pełny obraz tego, kto, komu i w jakim zakresie świadczy usługi. System będzie analizował m.in. częstotliwość wystawiania faktur, ich wartości, strukturę przychodów oraz zależność ekonomiczną od jednego kontrahenta. 

Zdaniem Joanny Stolarek, doradcy podatkowego z kancelarii Raczkowski, administracja „zyska pełny, spójny obraz tego, kto, komu i jak często wystawia faktury, na jakie kwoty i w jakiej strukturze”. To właśnie te dane mają pozwolić na automatyczne wychwytywanie schematów charakterystycznych dla fikcyjnego samozatrudnienia. 

Algorytmy zamiast kontroli w terenie 

Dotychczas wykrywanie fikcyjnego samozatrudnienia było procesem trudnym i czasochłonnym. Wymagało kontroli w siedzibach firm, analizy umów, przesłuchań, a często także inicjatywy samego zainteresowanego pracownika. Skuteczność takich działań była ograniczona. 

Po uruchomieniu KSeF ciężar kontroli ma zostać przeniesiony na analizę danych. Kluczową rolę przejmą algorytmy, które bez udziału inspektorów w terenie będą identyfikować podejrzane modele współpracy B2B. Oznacza to znaczące zwiększenie skali i szybkości wykrywania nieprawidłowości – przy znacznie mniejszych kosztach po stronie administracji. 

Co to oznacza dla firm i samozatrudnionych? 

Nowy model kontroli może istotnie zmienić realia rynku pracy. Przedsiębiorcy korzystający z modelu B2B będą musieli liczyć się z tym, że relacje noszące cechy stosunku pracy mogą zostać automatycznie zakwestionowane. Dla samozatrudnionych oznacza to większe ryzyko przekwalifikowania umów, a dla firm – potencjalne konsekwencje finansowe i prawne. 

KSeF w 2026 roku może więc okazać się nie tylko narzędziem cyfryzacji, ale również jednym z najważniejszych instrumentów walki z fikcyjnym samozatrudnieniem w Polsce. 

FAKTUROWANIE W KSEF: KTO BĘDZIE ODPOWIADAŁ ZA POMYŁKI OD 2026 ROKU

Wraz z uruchomieniem KSeF 2.0 zmienia się sposób przypisywania odpowiedzialności za wystawianie i obsługę faktur. Dotychczas wiele czynności mogło odbywać się w systemach wewnętrznych firm, gdzie nie zawsze było jasne, kto fizycznie wykonał daną operację.
Nowy system KSeF wprowadza pełną identyfikowalność: każda osoba wykonująca czynności fakturowe działa w imieniu podatnika, ale jest identyfikowana z imienia i nazwiska.

Jak działa identyfikacja użytkownika w KSeF?

Dostęp do KSeF nie jest anonimowy. Osoba pracująca w systemie musi potwierdzić swoją tożsamość poprzez:

• podpis kwalifikowany,
• podpis zaufany,
• token autoryzacyjny systemu finansowo-księgowego,
• a od lutego 2026 r. – certyfikat KSeF.

KSeF na podstawie logowania sprawdza, czy dana osoba posiada uprawnienia do wystawiania faktur w imieniu danego podatnika. System zapamiętuje, kto wykonał określoną czynność, w jakim zakresie i kiedy.

Wyjątek:

Jeżeli firma korzysta z pieczęci kwalifikowanej, logowanie odbywa się na poziomie całej organizacji, a nie konkretnej osoby. W takim przypadku faktury są przypisywane podatnikowi, nie pracownikowi.

Odpowiedzialność pracownika wystawiającego faktury

Pracownik może ponosić odpowiedzialność materialną lub karną skarbową za błędy popełnione przy wykonywaniu swoich obowiązków. Jej zakres zależy od tego, czy błąd był zawiniony.

Wina nieumyślna (najczęstsza)

Gdy pracownik działał niedbale, ale nie celowo – jego odpowiedzialność wobec pracodawcy jest ograniczona do wysokości trzykrotności wynagrodzenia (art. 119 Kodeksu pracy).

Wina umyślna

Jeżeli pracownik działał celowo i świadomie wyrządził szkodę – odpowiada w pełnej wysokości, bez limitu (art. 122 Kodeksu pracy).

Również Kodeks karny skarbowy przewiduje odpowiedzialność za nierzetelne wystawianie faktur, ale w każdym przypadku konieczne jest udowodnienie winy konkretnej osoby, a jej granice wynikają m.in. z zakresu obowiązków pracownika.

W praktyce oznacza to, że, jeśli obowiązki pracownika są jasno określone, a firma ma uporządkowane procesy, to łatwo ustalić, czy dana osoba działała zgodnie z procedurami, czy dopuściła się błędu.

W wielu firmach pojawiają się obawy, że osoba technicznie przesyłająca faktury do KSeF poniesie odpowiedzialność za całą sprzedaż, której faktycznie nie kontroluje. Zwłaszcza gdy proces jest podzielony -ktoś inny generuje fakturę, ktoś inny wprowadza ją do systemu, a jeszcze inna osoba przesyła ją do KSeF.

Warto podkreślić: Samo przesłanie faktury do KSeF nie oznacza automatycznie odpowiedzialności za jej treść, o ile pracownik działa zgodnie z powierzonym zakresem obowiązków. Za przygotowanie organizacji do pracy w KSeF oraz za prawidłowe fakturowanie odpowiada podatnik, czyli kierownik jednostki.

Pracownicy wykonują czynności operacyjne – dlatego tak ważne jest, aby ich zakres obowiązków wyraźnie obejmował działania w KSeF.

Aby uniknąć nieporozumień i ograniczyć ryzyko sporów, warto odpowiednio przygotować dokumentację wewnętrzną. W związku z wejściem KSeF zaleca się:

• przeanalizowanie i aktualizację zakresów obowiązków pracowników obsługujących faktury,
• przygotowanie wewnętrznego dokumentu określającego role i odpowiedzialność wystawców faktur,
• jednoznaczne udzielanie upoważnień do pracy w KSeF.

Takie działania minimalizują ryzyko sporów i stresu związanego z pełną identyfikowalnością wszystkich operacji w systemie.

ZMIANY DOTYCZĄCE OKRESÓW WLICZANYCH DO STAŻU PRACY OD 2026 ROKU

Od 2026 r. do ogólnego stażu pracy będą wliczane m.in. takie okresy, jak:

• prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i współpracy przy tej działalności (nawet w okresie ulgi na start)
• umów cywilnoprawnych (zlecenia, agencyjnej i umów o świadczenie usług) oraz współpracy z osobami wykonującymi takie umowy,
• pracy zarobkowej wykonywanej za granicą na innej podstawie niż stosunek pracy,
• członkostwa w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych
• służby w formacjach mundurowych (Policja, Straż Graniczna, Straż Pożarna, Służba Celno‑Skarbowa itp.),
• odpłatnej pracy skazanych (z wyłączeniem umów o dzieło).

Ww. przepisy będą obowiązywać od:

• 1 stycznia 2026 r. w jednostkach sektora finansów publicznych
• 1 maja 2026 r. w sektorze prywatnym

Pracownicy zatrudnieni w chwili wejścia w życie przepisów będą mieli 24 miesiące na udokumentowanie dodatkowych okresów, np. przedstawiając zaświadczenia z ZUS. Brak dokumentów zwalnia pracodawcę z obowiązku wliczenia tych okresów. Nowe uprawnienia (dłuższy urlop czy dłuższe wypowiedzenie) będą przysługiwać od dnia nabycia prawa, nie wcześniej jednak niż od daty wejścia w życie przepisów u danego pracodawcy.

​JAWNOŚĆ WYNAGRODZEŃ – NOWE PRZEPISY OD 25 GRUDNIA 2025 ROKU

Od 25 grudnia 2025 r. wchodzą w życie nowe przepisy, dotyczące jawności wynagrodzeń. Jest to pierwszy etap wprowadzenia implementacji unijnych przepisów. Pracodawcy będą zobowiązani do:

• podawania widełek płacowych w ogłoszeniach rekrutacyjnych
• zaprzestania praktyki pytania kandydatów o wynagrodzenie z poprzednich miejsc pracy

W drugiej połowie 2026 r. mają wejść kolejne uregulowania, dotyczące m. in. prawa pracowników do uzyskania informacji o średnich płacach na podobnych stanowiskach oraz raportowania luki płacowej raz na trzy lata przez przedsiębiorstwa zatrudniające od 100 do 249 pracowników.

 Za nieprzestrzeganie przepisów przewidziano grzywny w wysokości od 1 000,00 zł do 30 000,00 zł.

MINIMALNE WYNAGRODZENIE W 2026 ROKU

Od 1 stycznia 2026 r. będą obowiązywały nowe stawki wynagrodzenia minimalnego:

• minimalne wynagrodzenie za pracę w wysokości 4 806,00 zł brutto miesięcznie, co powoduje wzrost wynagrodzenia względem roku 2025 o 140 zł brutto miesięcznie. 
• minimalna stawka godzinowa w wysokości 31,40 zł brutto za godzinę, co powoduje wzrost wynagrodzenia względem 2025 roku o 0,90 zł brutto za godzinę. 

Oznacza to niewielki, ale zauważalny wzrost wynagrodzeń najniżej zarabiających oraz jednoczesny wzrost kosztów zatrudnienia po stronie pracodawców.

ZATRUDNIENIE CUDZOZIEMCÓW 

Od 1 grudnia 2025 r. zmianie ulegają przepisy, dotyczące zatrudniania cudzoziemców na podstawie oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, wydawanego przez Powiatowe Urzędy Pracy. Na podstawie ww. dokumentu będą mogli pracować obywatele:

• Republiki Armenii
• Republiki Białorusi
• Republiki Mołdawii
• Ukrainy

 Z listy państw została wyłączona Gruzja.

Obywatele Republiki Gruzji, którzy uzyskali oświadczenie o powierzeniu pracy przed 1 grudnia 2025 r. mogą wciąż legalnie świadczyć pracę na warunkach określonych w oświadczeniu do dnia upływu ważności tego oświadczenia. Po tym czasie, nowe oświadczenie nie zostanie wydane.

 Zmianie ulega również cena za uzyskanie oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, która od 1 grudnia 2025 r. wynosi 400,00 zł.

APLIKACJA PODATNIKA KSEF 2.0 – ŚRODOWISKO PRZEDPRODUKCYJNE (DEMO) DOSTĘPNE 
OD 15 LISTOPADA 2025

15 listopada 2025 r. Ministerstwo Finansów udostępniło środowisko przedprodukcyjne (Demo) Aplikacji Podatnika KSeF 2.0. Jest to jeden z kluczowych elementów przygotowań do obowiązkowego korzystania z KSeF od 1 lutego 2026 r.

Środowisko przedprodukcyjne umożliwia pełne i realistyczne testowanie systemu bez ryzyka wywołania skutków podatkowych.

Jakie możliwości daje środowisko przedprodukcyjne (Demo)?

Wersja udostępniona w listopadzie 2025 r. obejmuje większość funkcji, które znajdą się w finalnej produkcyjnej wersji startującej 1 lutego 2026 r. Oznacza to, że użytkownicy mogą:

• wystawiać testowo faktury

– z wykorzystaniem fikcyjnych danych kontrahentów
– bez ryzyka powstania obowiązku podatkowego

•  testować zarządzanie uprawnieniami

– nadawać i odbierać uprawnienia
– testować role pracowników w procesie fakturowania
– weryfikować przepływy autoryzacyjne w firmie

•  testować logowanie prawdziwymi danymi uwierzytelniającymi

W odróżnieniu od środowiska testowego, środowisko przedprodukcyjne wymaga:
– prawdziwych danych firmy (NIP, dane reprezentanta)
– realnych metod autoryzacji (ePUAP, podpis kwalifikowany, token, certyfikat).

Dzięki temu przedsiębiorca może sprawdzić, jak faktycznie wygląda logowanie do KSeF oraz użycie uprawnień, ale bez realnych konsekwencji podatkowych. Mimo że logowanie odbywa się z użyciem realnych danych, wszystkie nadawane uprawnienia i generowane certyfikaty funkcjonują wyłącznie w obrębie środowiska przedprodukcyjnego, niezależnie od uprawnień nadanych wcześniej w produkcyjnym module MCU. Oznacza to, że testowe uprawnienia nie przechodzą do rzeczywistego KSeF, a uprawnienia produkcyjne nie są widoczne w Demo.

W środowisku przedprodukcyjnym obowiązuje mieszany charakter danych. Użytkownicy logują się prawdziwymi danymi uwierzytelniającymi, natomiast wszystkie faktury wystawiane w tym środowisku powinny zawierać wyłącznie fikcyjne dane kontrahentów oraz fikcyjne pozycje towarowe i usługowe.

 Ministerstwo Finansów wyraźnie podkreśla, że nie należy używać realnych danych sprzedażowych, ponieważ wszystkie dane znajdujące się w Demo będą cyklicznie usuwane i nie pozostaną trwale zapisane w systemie.

PŁATNOŚĆ NA RACHUNEK SPOZA BIAŁEJ LISTY – KONSEKWENCJE I SPOSÓB NAPRAWY BŁĘDU

W natłoku codziennych obowiązków nietrudno o pomyłkę – jedną z poważniejszych jest dokonanie przelewu na rachunek, który nie figuruje na tzw. białej liście podatników VAT. Taka sytuacja może wiązać się z istotnymi konsekwencjami podatkowymi, ale w wielu przypadkach można je skutecznie naprawić. Poniżej wyjaśniamy, jak działa biała lista i co zrobić, gdy przelew trafił na niewłaściwy rachunek.

Czym jest biała lista podatników VAT?

Biała lista to elektroniczny wykaz prowadzony przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Zawiera informacje o podmiotach:

• zarejestrowanych jako podatnicy VAT czynni i zwolnieni,
• wykreślonych z rejestru,
• ponownie zarejestrowanych jako podatnicy VAT.

Rejestr aktualizowany jest codziennie i można go sprawdzić w wyszukiwarce Ministerstwa Finansów.

Przedsiębiorca ma obowiązek dokonania płatności za transakcję powyżej 15 000 zł brutto za pośrednictwem rachunku płatniczego. Jeśli przelew dotyczy takiej transakcji, przed zleceniem płatności należy sprawdzić, czy rachunek znajduje się na białej liście.

Brak takiej weryfikacji wiąże się z ryzykiem sankcji.

Jakie sankcje grożą za przelew na rachunek spoza białej listy?

1. Odpowiedzialność solidarna za zaległości VAT kontrahenta

Jeśli sprzedawca nie odprowadzi VAT, urząd skarbowy może dochodzić tej kwoty również od nabywcy – o ile płatność została dokonana na rachunek spoza wykazu.

Odpowiedzialności solidarnej można uniknąć, dokonując płatności z zastosowaniem split payment (MPP).

2. Brak możliwości zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu

Wydatki opłacone na rachunek spoza białej listy nie stanowią kosztu podatkowego w PIT lub CIT.

Sankcji nie stosuje się jedynie do transakcji poniżej 15 000 zł.

Co zrobić, jeśli przelew już został wykonany?

Najważniejsze – działać szybko. Przepisy przewidują mechanizm, który pozwala uniknąć sankcji.

1. Zweryfikuj rachunek na dzień zlecenia przelewu

Sprawdź, czy numer rachunku faktycznie nie znajdował się w wykazie w dniu złożenia dyspozycji.

Dla celów dowodowych warto zachować potwierdzenie z wyszukiwarki MF.

2. Złóż zawiadomienie ZAW-NR – masz na to 7 dni

Jeżeli rachunek nie widniał na białej liście, należy złożyć ZAW-NR.

To kluczowy krok, który chroni przed sankcjami. Termin 7 dni jest nieprzywracalny, liczy się on od daty zlecenia przelewu (a nie jego zaksięgowania). Zawiadomienie składa się tylko przy pierwszej płatności na dany rachunek spoza wykazu. ZAW-NR można złożyć elektronicznie (przez platformę ePUAP), osobiście lub pocztą, w urzędzie skarbowym właściwym dla podatnika dokonującego zapłaty.

3. Skontaktuj się z kontrahentem

Warto zwrócić się o zwrot środków i poprosić o ponowną płatność – tym razem na rachunek widniejący w wykazie.

Aby zabezpieczyć się na przyszłość należy:

• zawsze sprawdzać rachunek na białej liście przy płatnościach powyżej 15 000 zł,
• stosować mechanizm podzielonej płatności przy wątpliwościach,
• w przypadku pomyłki – pamiętać o złożeniu ZAW-NR.

Ruszył Model Certyfikatów i Uprawnień (MCU)

Od 1 listopada 2025 r. Ministerstwo Finansów uruchomiło Moduł Certyfikatów i Uprawnień (MCU) – nową funkcjonalność, która umożliwia nadawanie uprawnień użytkownikom i wydawanie certyfikatów KSeF. To kluczowy krok w kierunku wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur w wersji 2.0, który zacznie obowiązywać od 1 lutego 2026 r.

MCU to narzędzie dostępne w domenie KSeF, umożliwiające:

• nadawanie i zarządzanie uprawnieniami do korzystania z KSeF,
• składanie wniosków o wydanie certyfikatów KSeF,
• uwierzytelnianie użytkowników w nowym systemie KSeF 2.0.

Po nadaniu uprawnień w MCU możliwe będzie złożenie wniosku o wydanie certyfikatu KSeF, który można uwierzytelnić np. podpisem zaufanym, podpisem kwalifikowanym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną.

O wydanie certyfikatu KSeF bez dodatkowych formalności mogą ubiegać się:

• osoby fizyczne zgłoszone w zawiadomieniu ZAW-FA,
• osoby fizyczne posiadające uprawnienia właścicielskie w systemie,
• podatnicy niebędący osobami fizycznymi, którzy posiadają uprawnienia właścicielskie i korzystają z pieczęci elektronicznej do uwierzytelniania w KSeF.

Certyfikaty będą wydawane w dwóch typach- typ 1 i typ 2.

Certyfikat typu 1 umożliwiał będzie logowanie się i wykonywanie działań w systemie KSeF zgodnie z przypisanymi uprawnieniami. Po uwierzytelnieniu system rozpozna użytkownika na podstawie numeru NIP lub PESEL zapisanego w certyfikacie, dzięki czemu możliwe będzie działanie w ramach wszystkich powiązanych uprawnień.

Certyfikat typu 2 wymagany będzie w przypadku wystawiania faktur w trybie offline, czyli gdy system KSeF jest chwilowo niedostępny, w trybie awarii systemu lub w trybie tzw. offline24. Taki certyfikat umożliwi potwierdzenie tożsamości wystawcy faktury – osoby fizycznej lub podmiotu (np. spółki).

Co ważne, certyfikaty typu 1 i typu 2 będą generowane oddzielnie – nie będzie możliwości uzyskania jednego wspólnego certyfikatu dla obu funkcji.

Ministerstwo Finansów podkreśla, że generowanie certyfikatów w MCU ma charakter tymczasowy – rozwiązanie będzie dostępne od listopada 2025 r. do końca stycznia 2026 r.
Od 1 lutego 2026 r. funkcjonalność zostanie przeniesiona do KSeF 2.0 oraz Aplikacji Podatnika KSeF 2.0, a wszystkie uprawnienia nadane w MCU zostaną automatycznie przeniesione do nowego systemu.

Aby zapewnić ciągłość fakturowania i bezproblemowe przejście do KSeF 2.0, zalecamy jednak aby z wyprzedzeniem nadać uprawnienia w systemie KSeF 1.0 i przygotować się do korzystania z MCU jeszcze przed 1 lutego 2026 r.

Nowe niższe limity leasingu, również dla starych umów

We wrześniowym Newsletterze informowaliśmy Państwa o nadchodzących zmianach w amortyzacji i leasingach samochodów osobowych od 2026 roku. Najważniejsza z nich dotyczyła obniżenia limitu wartości amortyzacji dla większości pojazdów – z obecnych 150 tys. zł do 100 tys. zł.

Z przepisów jasno wynikało, że jeśli pojazd wprowadzony zostanie do ewidencji środków trwałych przed 1 stycznia 2026 r., to nawet jeśli jego wartość przekroczyła 100 tys. zł, dotychczasowe zasady amortyzacji pozostaną bez zmian i pojazdy te będą mogły korzystać z obecnego w 2025 roku, wyższego limitu. Pojawiło się jednak wiele wątpliwości co z umowami leasingów zawartymi przed 2026 rokiem, a wiele podmiotów apelowało do Ministerstwa Finansów o doprecyzowanie przepisów.

Swoje stanowisko resort wyraził w piśmie będącym odpowiedzią na interpelację poselską i niestety nie jest ona korzystna dla przedsiębiorców. 

Ministerstwo Finansów potwierdziło, że od 1 stycznia 2026 r. w przypadku samochodów osobowych o emisji CO₂ równej lub wyższej niż 50 g/km, będących przedmiotem leasingu, najmu lub dzierżawy, zacznie obowiązywać nowy, niższy limit odliczenia – 100 000 zł.

Co istotne, nowe przepisy obejmą również umowy zawarte przed tą datą. Oznacza to, że przedsiębiorcy nie będą mogli korzystać z dotychczasowych, wyższych limitów na zasadzie praw nabytych – wyjątkiem pozostaną jedynie samochody stanowiące środki trwałe firmy. Na stronie Krajowej Informacji Skarbowej możemy znaleźć już podobne informacje. Takowe podejście do przepisów dotyczących samochodów będących przedmiotem leasingu argumentował to tym, że samochody leasingowane nie są ujmowane w ewidencji środków trwałych przedsiębiorcy, dlatego nie dotyczy ich przepis przejściowy.

Ministerstwo Finansów poinformowało również, że nie planuje prac legislacyjnych zmierzających do wprowadzenia przepisów przejściowych, które pozwoliłyby podatnikom korzystać z dotychczasowych limitów w odniesieniu do umów leasingu, najmu czy dzierżawy zawartych przed 1 stycznia 2026 r.

Ulga IP Box – zasady i planowane zmiany od 2026 roku

Ulga IP Box (ang. Innovation Box) to preferencja podatkowa, która ma zachęcać przedsiębiorców do inwestowania w innowacje, badania i rozwój.
Dzięki niej możliwe jest zastosowanie obniżonej, 5-procentowej stawki PIT lub CIT do dochodów uzyskiwanych z tzw. kwalifikowanych praw własności intelektualnej (IP).

Do takich praw zaliczają się m.in.:

• patenty,
• prawa ochronne na wzory użytkowe,
• prawa z rejestracji wzorów przemysłowych,
• dodatkowe prawa ochronne dla produktów leczniczych,
• prawa z rejestracji topografii układów scalonych,
• autorskie prawa do programów komputerowych.

Z preferencji tej korzystają głównie specjaliści z branży IT, w tym programiści prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, którzy tworzą oprogramowanie w ramach projektów badawczo-rozwojowych.
Dzięki uldze możliwe jest znaczące obniżenie obciążeń podatkowych przy jednoczesnym wspieraniu innowacyjności i rozwoju technologii.

Po sześciu latach obowiązywania ulgi Ministerstwo Finansów zapowiedziało modyfikacje przepisów. Resort argumentuje to koniecznością uszczelnienia systemu i ograniczenia sytuacji, w których ulga była wykorzystywana niezgodnie z jej celem – zwłaszcza przez podmioty, które nie prowadziły faktycznej działalności twórczej, a jedynie optymalizowały swoje rozliczenia.

Celem nowelizacji jest więc rozdzielenie przedsiębiorców rzeczywiście prowadzących działalność innowacyjną od tych, którzy formalnie spełniali warunki, ale nie generowali faktycznej wartości intelektualnej.

Zgodnie z projektem Ministerstwa Finansów, aby skorzystać z preferencyjnej 5% stawki, przedsiębiorca będzie musiał spełnić jeden z dwóch nowych warunków:

1. Zatrudnienie co najmniej trzech osób (w przeliczeniu na pełne etaty) przez minimum 300 dni w roku podatkowym.
   Ma to na celu potwierdzenie, że działalność ma rzeczywisty charakter gospodarczy i nie jest prowadzona wyłącznie przez jedną osobę w sposób incydentalny.
2. Ponoszenie miesięcznych kosztów wynagrodzeń współpracowników (na umowach cywilnoprawnych) w wysokości co najmniej trzykrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw.
   Wymóg ten ma stanowić dowód faktycznego zaangażowania środków w proces twórczy i rozwój własności intelektualnej.

Co te zmiany oznaczają w praktyce? Proponowane przepisy mogą pozbawić prawa do ulgi wiele mniejszych firm i jednoosobowych działalności gospodarczych, które dotychczas korzystały z IP Box w pełni zgodnie z prawem.

Dotyczy to przede wszystkim programistów i twórców aplikacji, którzy samodzielnie opracowują innowacyjne rozwiązania technologiczne, tworzą kod źródłowy, prowadzą dokumentację B+R i ponoszą pełne ryzyko gospodarcze.
Jak wskazują eksperci, nowe wymogi mogą uderzyć w najbardziej kreatywnych i innowacyjnych przedsiębiorców, którzy działają indywidualnie, ale wnoszą realną wartość dla gospodarki.

Projekt zmian przewiduje także, że dochody objęte ulgą IP Box zostaną włączone do podstawy obliczenia tzw. daniny solidarnościowej. Obecnie danina solidarnościowa w wysokości 4% dotyczy podatników osiągających roczny dochód powyżej 1 mln zł.

Po zmianach – planowanych na początek 2026 r. – również dochody rozliczane w ramach IP Box będą uwzględniane przy ustalaniu tego progu. Oznacza to, że preferencyjna stawka 5% nie uchroni już przed obowiązkiem zapłaty dodatkowego 4% podatku w przypadku wysokich dochodów.

Zapowiadane zmiany w uldze IP Box mogą znacząco wpłynąć na rozliczenia przedsiębiorców z branży IT i innowacji.

Już teraz warto przeanalizować strukturę działalności i umów współpracy, aby mieć pewność, że po 1 stycznia 2026 r. firma nadal będzie mogła korzystać z 5% stawki podatku.

ZMIANY w sektorze kadrowo-płacowym

Nowe zasady ustalania stażu pracy

• Do stażu pracy będą wliczane:
  • Umowy zlecenia i agencyjne
  • Prowadzenie działalności gospodarczej
  • Praca za granicą (nawet bez etatu)
  • Współpraca z osobą prowadzącą działalność
  • Okresy zawieszenia działalności w związku z opieką nad dzieckiem
• Zmiana ta wejdzie w życie:
  • 1 stycznia 2026 r. – sektor publiczny
  • 1 maja 2026 r. – sektor prywatny

Nowe obowiązki informacyjne pracodawców

• Pracodawca nie może pytać o poprzednie wynagrodzenie kandydata.
• Musi natomiast podać:
  • Proponowane wynagrodzenie (lub jego przedział)
  • Składniki wynagrodzenia
  • Kryteria ustalania płacy
• Informacje te muszą być przekazane przed rozmową kwalifikacyjną lub w ogłoszeniu o pracę.

Jawność wynagrodzeń i raportowanie różnic płacowych

• Wdrażana jest unijna dyrektywa o przejrzystości wynagrodzeń.
• Pracodawcy będą musieli:
  • Informować o widełkach płacowych
  • Raportować różnice płacowe z podziałem na płeć
  • Wprowadzić zasady równego traktowania w wynagradzaniu

Nowe przepisy BHP

• Wprowadzenie limitów maksymalnej temperatury w miejscu pracy
• Zaostrzenie przepisów dotyczących substancji szkodliwych, mutagennych i rakotwórczych

Zmiany w PKD od 2025 roku

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje nowa wersja Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD 2025). Dla wielu przedsiębiorców oznacza to konieczność aktualizacji kodów działalności. Sprawdź, co dokładnie się zmieniło i jak możesz się do tego przygotować, by uniknąć nieporozumień czy problemów formalnych w przyszłości.

Co to jest PKD i dlaczego ma znaczenie?
PKD to zestaw kodów przypisujących firmom rodzaj prowadzonej działalności. Kod ten jest wykorzystywany:

• przez urzędy skarbowe – do określania obowiązków podatkowych,
• przez Główny Urząd Statystyczny – do prowadzenia analiz i raportów,
• przez instytucje finansowe i grantowe – przy przyznawaniu dotacji, kredytów czy ulg.

Z punktu widzenia przedsiębiorcy – prawidłowo dobrany kod PKD nie tylko spełnia wymagania formalne, ale też może pomóc w uzyskaniu wsparcia z funduszy unijnych lub krajowych.

PKD 2025 – co się zmienia?
Nowa klasyfikacja została opracowana z myślą o dynamicznych zmianach gospodarczych, technologicznych i środowiskowych. Największe modyfikacje dotyczą:

Branży IT i nowych technologii
Nowe kody obejmują:

• sztuczną inteligencję (AI) – tworzenie algorytmów, narzędzi, aplikacji AI,
• blockchain – działalność związaną z technologią rozproszonych rejestrów,
• cyberbezpieczeństwo – ochronę danych i systemów,
• analitykę danych i uczenie maszynowe – tworzenie systemów opartych na big data i ML.

Te zmiany mają na celu lepsze rozróżnienie specjalizacji firm z sektora IT i zwiększenie precyzji klasyfikacji.

E-commerce
Rosnąca liczba modeli sprzedaży internetowej wymusiła bardziej szczegółowe podejście. Wprowadzono odrębne kody m.in. dla:

• platform marketplace (np. Amazon, Allegro),
• modelu dropshippingowego – sprzedaży bez magazynowania towaru,
• sprzedaży cyfrowych produktów i usług, takich jak kursy online, e-booki, aplikacje.

Dzięki temu firmy mogą dokładniej określić profil swojej działalności, a GUS zyska lepsze dane do analiz sektora e-commerce.

Zielona gospodarka
Nowe kody PKD pojawiły się także w obszarze tzw. „zielonej gospodarki”:

• produkcji energii odnawialnej – słońce, wiatr, biomasa,
• recyklingu i gospodarku obiegu zamkniętego – odzysk surowców, ponowne ich wykorzystanie,
• elektromobilności – produkcji, serwisu, sprzedaży pojazdów elektrycznych i infrastruktury do ich ładowania.

To wyraz rosnącej roli ekologii i zrównoważonego rozwoju w gospodarce.

Zmiana kodów PKD dla przedsiębiorców oznacza konieczność dostosowania kodów działalności do nowych przepisów – nie od razu, ale w określonym terminie.

W zależności od daty rozpoczęcia działalności oraz rodzaju składanych wniosków, obowiązki przedsiębiorców różnią się:

– Przedsiębiorcy rozpoczynający działalność po 1 stycznia 2025 r.
Każdy, kto zarejestruje działalność gospodarczą od 1 stycznia 2025 r., będzie zobowiązany do korzystania wyłącznie z kodów zawartych w nowej klasyfikacji PKD 2025. Nie będzie możliwości wskazania kodów z poprzedniego systemu (PKD 2007).

– Przedsiębiorcy zarejestrowani przed 1 stycznia 2025 r.
Dla firm, które zostały wpisane do CEIDG lub KRS przed wejściem w życie nowych przepisów, przewidziano dwuletni okres przejściowy, trwający do 31 grudnia 2026 r. W tym czasie przedsiębiorcy mogą kontynuować działalność na dotychczasowych kodach PKD 2007, jednak każda zmiana wpisu wymusi aktualizację kodów PKD do wersji 2025 – system automatycznie wyświetli nowe kody.
Po zakończeniu okresu przejściowego, wszystkie firmy, które nie zaktualizowały kodów samodzielnie, zostaną przeklasyfikowane automatycznie przez systemy CEIDG i KRS. Nowe kody zostaną przypisane zgodnie z tzw. „kluczami przejścia” – czyli tabelą powiązań między starymi a nowymi kodami PKD.

Od 2026 r. zlecenia i działalność gospodarcza wliczą się do stażu pracy

Rząd przyjął projekt nowelizacji Kodeksu pracy, który wejdzie w życie 1 stycznia 2026 r. Zgodnie z nowymi przepisami, do stażu pracy będą wliczane także okresy wykonywania umów zlecenia oraz prowadzenia działalności gospodarczej. To przełomowa zmiana, która zlikwiduje część nierówności między pracownikami etatowymi a osobami zatrudnionymi w oparciu o inne formy współpracy.

Nowe przepisy obejmą blisko 1,9 mln osób i pozwolą m.in. na uzyskanie dłuższego urlopu wypoczynkowego dzięki doliczeniu dotychczas pomijanych okresów aktywności zawodowej.

Do stażu pracy będą wliczane m.in.:

• umowy zlecenia, o świadczenie usług i agencyjne,
• okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej,
• współpraca z osobą prowadzącą działalność (np. samozatrudnienie),
• praca za granicą (udokumentowana inaczej niż na podstawie umowy o pracę),
• członkostwo w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych i kółkach rolniczych
• zawieszenie działalności na czas opieki nad dzieckiem.

Oznacza to, że osoby wykonujące w poprzednich latach pracę np. na podstawie umowy zlecenia będą mogły – po przedłożeniu stosownych dokumentów – doliczyć ten czas do swojego stażu pracy. W praktyce może to przełożyć się na dłuższy urlop czy dodatkowe świadczenia wynikające z dłuższego stażu zawodowego.

W celu zaliczenia nowych form zatrudnienia do stażu pracy, konieczne będzie ich potwierdzenie:

• w przypadku działalności gospodarczej i umów zlecenia – na podstawie zaświadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS),
• w przypadku gdy nie było obowiązku zgłoszenia do ZUS – na podstawie innych dokumentów, które wiarygodnie potwierdzą wykonywanie pracy

Nowelizacja została zatwierdzona 23 maja br. Przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2026 roku. Do tego czasu zarówno pracodawcy, jak i pracownicy mają czas na przygotowanie się do nowych regulacji oraz zgromadzenie niezbędnej dokumentacji.

Mechanizm podzielonej płatności w VAT

W prowadzeniu działalności gospodarczej niektóre transakcje wymagają szczególnej ostrożności i spełnienia dodatkowych obowiązków podatkowych. Jednym z takich rozwiązań jest mechanizm podzielonej płatności – znany szerzej jako split payment. Choć w wielu przypadkach jego stosowanie jest dobrowolne, w określonych sytuacjach staje się obowiązkowe.

Mechanizm podzielonej płatności polega na tym, że płatność za fakturę jest rozdzielana na dwie części:

• kwota netto (czyli bez VAT) trafia na zwykły rachunek bankowy sprzedawcy,
• kwota VAT trafia natomiast na specjalny, wydzielony rachunek VAT, przypisany do tego samego konta firmowego.

Taki podział jest stosowany wyłącznie w transakcjach między przedsiębiorcami i dotyczy tych, które podlegają opodatkowaniu VAT.

Mechanizm podzielonej płatności jest obowiązkowy, jeśli spełnione są łącznie trzy warunki:

1. Strony transakcji to czynni podatnicy VAT (czyli obie strony są przedsiębiorcami).
2. Transakcja dotyczy tzw. towarów lub usług wrażliwych, wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT.
3. Wartość brutto faktury wynosi co najmniej 15 000 zł

W takich przypadkach na fakturze musi się znaleźć adnotacja „mechanizm podzielonej płatności”, a nabywca ma obowiązek zastosować split payment przy płatności.

Do towarów i usług wrażliwych należą m.in.:

• paliwa, oleje, węgiel, stal, złoto, srebro, miedź, aluminium,
• elektronika: telefony, laptopy, dyski, pamięci, układy scalone,
• odpady, surowce wtórne, tworzywa sztuczne,
• części do silników i maszyn,
• prace budowlane i instalacyjne (elektryczne, cieplne, wodno-gazowe).

Szczegółowy wykaz towarów i usług wrażliwych znajduje się w załączniku nr 15 do ustawy o VAT.

Brak zastosowania obowiązkowego mechanizmu split payment może mieć poważne konsekwencje. Do najważniejszych z nich należą:

• dodatkowe zobowiązanie podatkowe – nawet 30% wartości podatku VAT z faktury,
• sankcje karno-skarbowe – grzywny za brak wymaganej adnotacji „MPP” na fakturze,
• utrata prawa do zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu – jeśli płatność została dokonana niezgodnie z przepisami.